Մանչուկն ու Կառլսոնը Ա. Լինդգեն.

(հատված)

Ստոկհոլմ քաղաքը սովորական քաղաք է: Այդ քաղաքի շատ սովորական մի շենքում ապրում է սովորական մի ընտանիք; 

Այդ ընտանիքում բոլորը սովորական են՝ հայրիկն էլ է սովորական, մայրիկն էլ: Բոսան, Բետան և Մանչուկն էլ սովորական երեխաներ են: 

Ամբողջ շենքում ընդամենը մի անսովոր արարած կա՝ Կառլսոնը, որը ապրում էր տանիքի վրա: 

Գուցե ուրիշ քաղաքներում տանիքի վրա ապրելը սովորական բան է, բայց այստեղ ոչ ոք տանիքի վրա չի ապրում: 

Կառլսոնը փոքրիկ, հաստլիկ, ինքնավստահ մարդուկ է: Նա կարողանում է թռչել, հենց իր փորի վրայի կոճակը սեղմի, մեջքին գտնվող փոքրիկ շարժիչը կաշխատի, մի քիչ հետո կպտտվի պտուտակը, և Կառլսոնը կթռչի: 

Նա շատ լավ է զգում տանիքի վրա, ամեն երեկո նստում է ու նայում աստղերին. տանիքից աստղերն ավելի լավ են երևում: 

Մարդիկ նույնիսկ չգիտեն, որ տանիքի վրա տնակ կա, չեն էլ կարող տեսնել, որովհետև այն թաքնված է ծխնելույզի ետևում: Ընդհանրապես, մեծերը ուշադրություն կդարձնե՞ն այդքան փոքր տան  վրա:  

Մանչուկին տանը բոլորը սիրում են ու երես տալիս: Բայց այդ օրը, երբ նա ու Կառլսոնը ծանոթացան, այնքան էլ հաջող օր չէր, և Մանչուկ լինելը բոլորովին էլ հրաշալի չէր: Բոլորը նեղացրել էին նրան, իսկ հայրիկը բարկացել էր դպրոցից ուշ գալու համար: 

-Թափառում ես փողոցներում,- ասել էր նա: 

Բայց ախր, հայրիկը չգիտեր, որ ճանապարհին մի փոքրիկ, սիրունիկ շնիկ էր հանդիպել, հոտոտել էր իրեն, շարժել պոչիկը, կարծես ուզում էր ի՛ր շունը դառնալ: Մանչուկը նրան կբերեր, բայց ո՞վ կթողներ տանը շուն պահել: Բացի դրանից,այդ ժամանակ մի մորաքույր էր հայտնվել  և կանչել շանը. 

-Ռիկի՛, Ռիկի՛: 

Փոքրիկը հասկացել էր, որ շունը երբեք իրենը չի լինի: 

-Ուրեմն ամբողջ կյանքում առանց շան եմ ապրելու,- տխուր ասաց Մաչուկը:- Ա~յ, մայրիկ, դու հայրիկ ունես, Բեսան և Բետան միշտ միասին են, իսկ ես… ես մենակ եմ, ոչ ոք չունեմ: 

-Սիրելի Մանչուկ, չէ՞ որ բոլորս քոնն ենք, – ասաց մայրիկը: 

-Չգիտեմ..,- հոգոց հանեց Մանչուկը, ու նրան հանկարծ թվաց, թե ինքը մեն-մենակ է աշխարհում ու ոչինչ չունի: 

Ասենք՝ մի սենյակ ունի և գնաց այնտեղ: 

1.      Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

Ամբողջ 

թռչել

կդարձնեն 

երբեք

2.      Գրի՛ր տեքստում ընդգծված բառերի հականիշները:

ա/ սովորական-անսովոր

բ/փոքրիկ -մեծ

գ/սիրունիկ-գեշ

դ/տխուր-զվարթ

3.      Տխուր նշանակում է «տրտում,թախծոտ, անուրախ»: Ի՞նչ իմաստով է գործածվել բառը տխուր գրիչ  արտահայտության մեջ: 

Անսարք, անհետաքրքիր։

4.      Ձեռք մեկնել դարձվածքը նշանակում է. 

ա/ձեռքը բռնել

 բ/օգնել, օժանդակել ++

գ/վնասել 

դ/կաշկանդել

5.      Օտար բառերը փոխարինի՛ր հայերեն տարբերակներով 

ա/ավարիա֊ վթար

բ/աֆիցեր ֊սպա

գ/դիրեկտոր֊ տնօրեն

դ/զիբիլ ֊աղբ

6.      Տեքսից դո՛ւրս գրիր չորս գոյական, որոնք դրված են հոգնակի թվով: 

Երեխաներ 

Մարդիկ

Աստղեր

Մեծեր 

7.      Տեքստից դո՛ւրս գրիր չորս  բայ:

Ապրել

Զգալ

 Հոտոտել                  

Սպասել                  

8.      Լրացրու ասացվածքները՝ օգտվելով տրված բառերից: 

ա/ Ավելի լավ է դառը ճշմարտությունը, քան քաղցր սուտը: 

բ/Դու ուրիշին օգնիր, աստված էլ քեզ կօգնի: 

գ/Ամեն գործի վերջն է գովելի։

դ/դատարկ տակառը բարձր ձայն կհանի։

գովելի, Աստված, ճշմարտությունը, տակառը

9.      Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը.

Արևի պես է,

Կլոր երես է,

Սերմը՝ ճնճղուկի

կտուցի պես է:

                                Արևածաղիկ 

10.   Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ ընդարձակ նախադասություն:

Մանչուկին տանը բոլորը սիրում են ու երես տալիս: 

11.   Տեքսից դո՛ւրս գրիր մեկ հարցական նախադասություն:

Մեծերը ուշադրություն կդարձնե՞ն այդքան փոքր տան  վրա:  

12.   Նկարագրի՛ր Կառլսոնին:

Կառլսոնը փոքրիկ, հաստլիկ, ինքնավստահ մարդուկ է: Նա կարողանում է թռչել։

13.   Կուզեի՞ր  լինել Մանչուկի փոխարեն: 

Այո

Ինչո՞ւ:

Ես կցանկանայի Մանչուկի փոխարեն ընկերություն անել Կառլսոնի հետ։

14.   Ի՞նչ երազանք ուներ Մանչուկը:

Շունիկ ունենալ։

15.   Ինչպե՞ս կուզեիր, որ ավարտվեր այս պատմությունը:

Մանչուկը գրկեր իր երազած շնիկին և շատ երջանիկ լիներ։

Իմ հետաքրքիր առավոտը

Իմ առավոտը լուսնի վրա է, այդ առավոտը սկսվում է այսպես.ես արթնանում եմ և գնում եմ ջուր ման գալու,ես գիտեի, որ ջուր չկա, բայց ես փորձեցի գտնել, ճանապարհին ես տեսա այնտեղ անհասկանալի կենդանի, և ես հարցրեցի դու ով ես, ինքը պատասխանեց ես այլմոլորակային եմ, և նա ասաց, որ նա բարի է, մենք ծանոթացանք և իրար հետ անհասկանալի բաներ էինք ուտում , խմում, բայց այնտեղի ամեն ինչ համեղ և օգտակար էր, և անցանք խաղերին իրենց մոտ խաղեր չկային զվարճանքի համար, մենակ կային խելացիների համար, ես ասացի մեր խաղերի մասին, և խաղացինք մի քանիսը։ Նա որախությունից իր բոլոր ընկերներին և ծնողներին կանչեց, և նրանք միասին իմ սովորեցրած բոլոր խաղերը խաղացին։ Արդեն իմ գնալու ժամանակն էր, ես հաջողություն ասացի այլմոլորակային և գնացի իմ երկիր մոլորակ։

Առաջադրանք

«Երևան քաղաքի թանգարանները»  մաս 2

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան

Ս.Փարաջանովը համաշխարհային փառքի արժանացած մի քանի` «Մոռացված նախնիների ստվերները» /1964/, «Սայաթ-Նովա» կամ «Նռան գույնը» /1969/, «Լեգենդ Սուրամի ամրոցի մասին» /1985/, «Աշուղ Ղարիբ»/1988/ գլուխգործոց ֆիլմերի հեղինակն է: Ժամանակակիցների կողմից բարձր գնահատված նրա պոետիկական կինոլեզուն յուրահատուկ ներդրում է կինոարվեստում:

Ս.Փարաջանովի էսթետիկայի համակարգում առանձնակի տեղ է գրավում արևելյան, այդ թվում նաև հայկական և եվրոպական արվեստների ավանդույթներով սնվող պլաստիկ արվեստը: 

Թանգարանը հիմնադրվել է 1988թ-ին Հայաստանի ժող. արվեստի պետական թանգարանում կազմակերպված Ս.Փարաջանովի գործերի Հայրենիքում առաջին ցուցահանդեսից հետո: Հավաքածուի մի մասը ցուցահանդեսից հետո 40 հազար ռուբլիով գնվել է, իսկ մյուս մասը Փարաջանովն է նվիրել իր թանգարանին:

Նույն թվականին «Ձորագյուղ» ազգագրական թաղամասում Սարգիս Փարաջանյանցին հատկացվեց երկու կից կառույց` բնակության և թանգարանի համար: 1988թ-ի երկրաշարժի պատճառով Հայաստանում շինարարական աշխատանքները միառժամանակ դադարեցվեցին: Այդ էր պատճառը, որ թանգարանը բացվեց միայն 1991 թվականին:

Թանգարանի հիմնական հավաքածուն բաղկացած է մոտ 600 Փարաջանովի աշխատանքներից. գծանկարներ, ֆիլմերի համար արված էսքիզներ, տիկնիկներ, գլխարկներ, որոնցից շատերը ցուցադրվել են Երևանում Ժողովրդական արվեստ թանգարանում 1988 և 1989 թթ., ինչպես նաև կենդանության օրոք նրա կամքով Երևան տեղափոխված թիֆլիսյան տան կահ-կարասին և անձնական իրերը: 

Գոյության տարիների ընթացքում թանգարանի ֆոնդը համալրվել է և այսօր առարկաների թիվը հասնում է 1500 միավորի: Ֆոնդերում պահպանվում են ռեժիսորի նամակագրությունը` նամակներ ուղղված Լիլի Բրիկին, Ա. Տարկովսկուն, Յու. Նիկուլինին, Վ. Քաթանյանին և մշակույթի այլ գործիչների: Թանգարանի ցուցադրությունում ընդգրկված է շուրջ 700 ստեղծագործություն: Հուշային երկու սենյակներում վերականգնվել են Փարաջանովի թիֆլիսյան տան և կիևյան բնակարանի ներքին հարդարանքի որոշ հատվածներ:

 Հեղինակի ինքնատիպ ռեակցիան կյանքի իրադարձությունների նկատմամբ, նրա պլաստիկ աշխարհընկալումը արտահայտված են նրա ստեղծագործությունների` ասամբլաժների, հարթ և տարածական կոլաժների, գծանկարների, կինոֆիլմերի էսքիզների միջոցով:

Սերգեյ Փարաջանովի ստեղծագործությունը իր համանմանը չունի համաշխարհային արվեստում: Այն աչքի է ընկնում իր բարձր վարպետությամբ, վառ երևակայությամբ և սրամտությանբ: Նրա աշխատանքներին առանձնակի հմայք և փայլ է հաղորդում օգտագործված առարկաների և նյութի զանազանությունը: 

Դրանց մեծ մասը ստեղծված է ազատազրկման մեջ:

Փարաջանովը սովետական իշխանությունների կամոք 15 տարի զրկվեց կինոարվեստից, որոնցից 1973-1977 և 1982 թ-ները անցկացրեց խիստ ռեժիմի ճամբարներում և բանտերում:

Գոյության 27 տարիների ընթացքում թանգարանը կազմակերպել է 64 ցուցահանդես 30-ից ավել երկրներում, այդ թվում` Կաննում, Սալոնիկում, Մոսկվայում, Կիևում, Հռոմում, Լոնդոնում, Լոս Անջելեսում, Թեհրանում, Պեկինում, Փարիզում, Բրազիլիայում, Կանադայում, Վիլնյուսում, և այլուր:

Մայր Հայաստան ռազմական թանգարան Ցուցասրահներ

«Մայր Հայաստան» ռազմական պատմության թանգարան

1970-ին հուշարձանում բացվեց «Հայաստանը Հայրենական մեծ պատերազմում 1941-1945 թվականներին» առաջին թանգարանը, բայց 1995-ին այն վերանվանվեց ՀՀ ՊՆ ռազմական թանգարան: Երկրորդ ցուցահանդեսը կրում է «1988-1994 թվականների արցախյան ազատագրական պատերազմը» խորագիրը: 

Առաջին հարկում կտեսնեք հայերի նկարներ, ովքեր մասնակցել են Հայրենական մեծ պատերազմին: Այստեղ ցուցադրված են հայկական 6 ազգային դիվիզիայի գործողությունները և հայ մարշալների հերոսական սխրանքները ՝ Հովհաննես Բաղրամյան, Հովհաննես Իսակով, Համազասպ Բաբաջանյան, Արմենակ Խամպերյանց: Կտեսնեք Խորհրդային Միության հերոսների դիմանկարներ, և նրանց անունները՝ փորագրված են Պատվո սրահում գտնվող սև գրանիտի պատին:

Երկրորդ հարկի ցուցահանդեսը նվիրված է Արցախի Ազատագրական շարժմանը, որտեղ կտեսնեք Հայաստանի և Արցախի ազգային հերոսներին: Ցուցադրված են հերոսների ռազմական գործողությունները, Հայաստանի Հանրապետության բանակի զինված ուժերի տեսակները, Արցախի հնագույն մայրաքաղաքի `Շուշիի ազատագրման դիորիան և այլն: Այլ պատմական արտեֆակտների շարքում կա նաև մի քարտեզ, որի վրա հայկական ուժերը գծագրել են Շուշիի գրավումը: 

Պատերազմի թանգարանի երրորդ հարկը հանդիսությունների սրահն է, որի հարակից տարածքում գտնվում է Անհայտ զինվորի գերեզմանը: Այն նվիրված է պատերազմում զոհված կամ անհայտ կորածների հիշատակին: 

Երևանում բարձրադիր բլրի վրա տեղակայված արձանը կարծես Երևանի պահապանը լինի: Ամեն տարի ՝ մայիսի 9-ին, հազարավոր հայեր այցելում են Հաղթանակի զբոսայգի և «Մայր Հայաստան» արձանին՝ հարգանքի տուրք մատուցելու Հայրենական և Արցախյան պատերազմների հերոսների հիշատակին։

«Մայր Հայաստանի» արձանը խորհրդանշում է պայքարի միջոցով խաղաղության հասնելը:

Կոմիտաս թանգարան-ինստիտուտ

Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը պաշտոնապես իր դռները բացեց 2015 թ. հունվարի 29-ին՝ նպատակ ունենալով համակողմանիորեն ներկայացնելու Կոմիտասի կյանքն ու գործունեության տարբեր ոլորտները, հանրահռչակելու նրա բազմակողմանի երաժշտական ժառանգությունը: Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը կառուցելու որոշումը կայացվել է 2013 թ. մայիսի 30-ին, «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նիստում՝ ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի առաջարկի հիման վրա:
Մեծ կարևորություն ունեցող կառույցը հագեցած է ժամանակակից տեխնոլոգիաներով, ունի համերգասրահ, մշտական և ժամանակավոր ցուցադրություններ: Այստեղ գործում են գիտահետազոտական կենտրոն, համերգային դահլիճ, երաժշտական ստուդիա, գրադարան:

Թեսթ 9

Աշխատանք դասարանում և տանը

 Դավթի կյանքը գրեթե հրաշալի էր. նա իրենց բակում շատ ընկերներ ուներ, որոնց հետ ամեն օր,  դասերից հետո, գնում էր գնդակ խաղալու: Միայն թե Դավիթը մի մեծ խնդիր ուներ. դա նրա փոքր քույրն էր` Լիլին: Լիլին ոչ մի կերպ չէր կարողանում հասկանալ, որ Դավթին ու նրա ընկերներին բոլորովին դուր չի գալիս, որ ինքը միշտ նրանց հետ  (է լինում): Հենց տղաները դուրս էին գալիս բակ, Լիլին իր փոքրիկ ոտիկներով վազում էր նրանց մոտ և ուրախ-ուրախ ցատկոտելով` ասում. 

 – Ես եկա˜… 

 Բոլորը հոգոց էին հանում: Իրականում աղջիկը առանձնապես նեղություն չէր տալիս նրանց. շատախոս չէր, չէր նվնվում, չէր խառնվում նրանց խաղերին: Ճիշտն ասած, շատ բան չէր էլ կարող անել: Այնքան փոքրիկ էր, որ ո´չ կարող էր գնդակ խաղալ, ո´չ ծառերը մագլցել. միայն իր սև աչիկներով լուրջ նայում էր տղաներին, և ուր նրանք գնում էին, ինքն էլ նրանց հետևից գնում էր: 

 Դավիթը փորձում էր մորը համոզել որ Լիլիին թույլ չտա իրենց հետևից գալ: 

 – Ինչո՞ւ պիտի իմ քույրը միշտ մեզ հետ լինի,- հարցնում էր նա,- ինչո՞ւ Արմենի քույրը չի գալիս, Հակոբի քույրը չի գալիս: 

 Մայրը ծիծաղում էր. 

 – Արմենի քույրը ընդամենը վեց ամսական է, Հակոբը ընդհանրապես քույր չունի… Քո բախտն այդ հարցում չի բերել: 

 Մի օր Դավիթը ուզում էր տղաների հետ գնդակ խաղալ: Սկզբում նրանք մի ծանր գնդակ ունեին: Բայց մի անգամ այդ գնդակը Սարգիս քեռու պատուհանը կոտրեց: Ի˜նչ պատմության մեջ ընկան: Գնդակն էլ այլևս հետ (չստացան): Հիմա արդեն թեթև գնդակով էին խաղում: Այդ օրը տղաները դեռ նոր էին դուրս եկել, երբ Լիլին սովորականի պես վազեց նրանց մոտ ու ասաց. 

 – Ես եկա˜… 

 Տղաները, ինչպես միշտ, ձևացրին, թե նրան չեն նկատում: Նրանք սկսեցին խաղալ: Տղաներից մեկը այնպես ուժգին հարվածեց գնդակին, որ այն այս անգամ էլ (ընկավ) Սարգիս քեռու բակը: Նրանք վազելով մոտեցան ցանկապատին և տեսան գնդակը խոտերի մեջ` այնքան հեռու, որ ձեռք չէր հասնի: Հակոբը փորձեց անցնել ցանկապատի ճաղերի արանքով, բայց չկարողացավ: 

 – Ես չեմ կարող անցնել,- հուսահատ ասաց նա,- ցանկապատը շատ խիտ է: Եվ մեզանից ոչ մեկը չի կարող: 

 Իրավիճակն անելանելի էր բոլորից շատ Դավիթն էր տխրել: 

 – Այս ամենը Լիլիի պատճառով եղավ,- ասաց նա,- Տիգրանը այդքան ուժեղ խփեց գնդակին, որովհետև Լիլիի վրա էր բարկացել: 

 – Մի նայե´ք Լիլիին, տեսեք, թե նա ինչ փոքրիկ է,- ասաց Արմենը, – Լիլի´, այստե´ղ արի: 

 Լիլին վազելով եկավ. 

 – Ես եկա˜… 

 Հեշտությամբ մտնելով ճաղերի արանքից` Լիլին դուրս բերեց գնդակը ու հանձնեց հիացած տղաներին: Դավիթը հպարտությամբ նայում էր նրան, հետո ասաց. 

 – Ես քեզ գնդակ խաղալ (կսովորեցնեմ): 

 1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝    

 լրացնելով բաց թողած տառերը:

խնդիր 

փորձում 

 ընդամենը 

 բախտն 

2.Ի՞նչ է նշանակում մագլցել  բառը:  

 ա/արագ վազել 

 բ/ծառեր տնկել 

 գ/ճյուղերը կոտրել 

 դ/բռնելով բարձրանալ ++

 3.Դուրս  գրիր  տեքստում  ընդգծված  բառերը ̀  դիմացը  գրելով  դրանց  հոմանիշները 

Հրաշալի         սքանչելի 

ցատկոտելով   թռվռալ 

ուժգին       սաստիկ 

բարկացել  վրդողվել 

 4.Տրված  բառերից  որի՞  դիմաց  է սխալ  նշված  նրա  տեսակը. 

 ա/ պատմություն  –  ածանցավոր 

 բ/ շատախոս – բարդ 

 գ/ սովորական –  ածանցավոր 

 դ/ փոքրիկ – պարզ ++ ածանցավոր

 5.Տրված բառերից  յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե այն ի՞նչ խոսքի մաս է: Ո՞ր 

տարբերակում է սխալ նշված:  

ա/իրավիճակ – ածական ++ գոյական

 բ/պատուհան – գոյական 

 գ/որովհետև – շաղկապ 

 դ/վեց – թվական 

 6.Տեքստից  դուրս  գրիր եզակի  թվով  գործածված  չորս  գոյական: 

 գնդակ 

 Խնդիր

 լիլին 

 բակ 

7.Տեքստից  դու´րս գրիր փակագծերի  մեջ  դրված բայերը և  համապատասխանեցրու´  տեքստին. 

 Է լինում

 չստացան

 ընկավ

Կսովորեցնեմ

 8.Ո՞րն է տրված նախադասության ենթական.  

 Բայց մի անգամ այդ գնդակը Սարգիս քեռու պատուհանը կոտրեց: 

ա/գնդակը ++

բ/Սարգիս 

գ/քեռու

դ/պատուհանը 

 9.Վերականգնի´ր «քանդված» առած-ասացվածքները: 

Գիտունի հետ քար քաշիր,անգետի հետ փլավ մի կեր 

Մինչև ճիշտը գա,սուտը աշխարհը կքանդի 

Լեզուն չլիներ ագռավները աչքերը կհանեին 

Անձրևն ինչ կանի քարին խրատն ինչ կանի չարին 

10.Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ դի՛ր բաց թողած կետադրական նշանը: 

Դավիթը փորձում էր մորը համոզել, որ Լիլիին թույլ չտա իրենց հետևից գալ

 11.Տեքստում Լիլիին նկարագրող արտահայտությունները գտի՛ր: 

Սև աչուկներ

Փոքրիկ ոտիկներ

 12.Ո՞րն էր Դավթի հիմնական խնդիրը. 

ա/հարևանը գնդակը հետ չէր տալիս: 

բ/քույրն ամեն տեղ ուզում էր նրա հետ գնալ: ++

գ/ընկերը կորցրել էր Դավթի միակ գնդակը: 

դ/մայրը բարկանում էր, երբ ինքը քրոջ հետ կոպիտ էր վարվում: 

 13. Ուշադի՛ր կարդա տեքստի երկխոսությունները և պատասխանի՛ր տրված հարցերին. 

 ա.Ի՞նչ է պատասխանում մայրը տղայի հարցին. 

Նրա ընկերներից ոչ մեկը քույր չունի: 

Ընկերների մայրերը աղջիկներին թույլ չեն տալիս բակ դուրս գալ: 

Նրանցից մեկը քույր չունի, իսկ մյուսինը դեռ շատ փոքր է: ++

Լիլին իրենց բոլորովին չի խանգարում, չի նվնվում: 

 բ.  Ըստ Դավթի՝ ինչո՞վ էր մեղավոր Լիլին, որ գնդակը հարևանի բակն էր ընկել:  

 Տեքստից   ճիշտ պատասխանը դու՛րս գրիր: 

 Լիլին եկավ, տղաները ինչպես միշտ չնկատեցին և տղաներից մեկը ներվայնությունից  ուժեղ հարվածեց և գնդակը ընկավ բակը

 14.Ինչո՞վ օգնեց փոքրիկ աղջիկը տղաներին:  

 Հեշտությամբ մտնելով ճաղերի արանքից` Լիլին դուրս բերեց գնդակը ու հանձնեց հիացած տղաներին:

 15. Ինչի՞ց ես  իմանում, որ եղբոր վերաբերմունքը Լիլիի  նկատմամբ փոխվեց: 

– Ես քեզ գնդակ խաղալ կսովորեցնեմ

Մայիսի 18

Առաջադրանքներ դասարանում և տանը

Բառերից անջատի´ր նախածանցները:

Վերհանել, դժբախտ, անհնար, չկամ, չգալ, դժգոհ, անհեռատես, արտաբյուջե, ներմուծել:

հանել, բախտ, հնար, կամ, գալ, գոհ, հեռատես, բյուջե, մուծել:

Պարզ բառերին արմատներ ավելացրո´ւ և ստացի´ր բարդ բառեր:

Շուն, գինի, բույս, հույս, լույս, տարի, օր:

Շնաձուկ, գինեգործ, բույսակեր, հուսախաբ, լուսավոր, տարեմուտ, այսօր:

3. Գրի´ր բառերի առաջին արմատները չհնչյունափոխված ձևով և որոշի´ր, թե բառերում ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Օրինակ՝ լուսամուտ- լուս-լույս

Լույս այգի, սիրել, առու, գոտի, մութ, հույս, ընկույզ,  գրել, իջնել

Առանձնացրո´ւ գոյականները:

Աշխատելով, աշխատանք, հիշողություն, մազերից, հոգիներին, գեղեցիկ, դանդաղ, գեղեցկություն, մեղմորեն, խոսելով, գրիչով, խոսքով, վազելով, վազքով, սեղանում, անտառում, խոսում, գոռում, մեծանում, խոսքում, վերադառնալով, տնտեսուհի, հաճելի:

5. Բառերը բաժանի´ր արմատների, ածանցների: Չմոռանա´ս հոդակապը:

        Օրինակ՝ Մարդակեր =մարդ+ա+կեր

       Դաս+ա+ցուցակ, չ+տես, մարդ+ա+կեր, յուղ+ոտ, հաց+աման, աման+եղեն, լուս+ավոր, լուս+ա+մուտ, ան+տես+անելի, խոշոր+ա+ցույց, ցուց+ա+մատ, դռ+նակ, լավ+ություն, ան+հոգնել, դժ+գոհ, քար+ոտ, պարսիկ+ուհի, հայ+ուհի, Վրա+ստան:

6. Ա խմբի բառերին միացրո´ւ Բ խմբի ածանցները և ստացի´ր նոր բառեր:

  Ա. Հաց, հայ, հնդիկ, հոտ, գոհ, գարուն

   Բ. Եղեն, ան, դժ, ային, ստան, ուհի

հացեղեն

հայուհի

հնդկաստան

դժգոհ

գարնանային 

անհոտ

7.Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված բառերից մեկը:

Նստելու համար մի հարթ տեղ եմ փնտրում: 

Քամին ամբողջ հարդը բարձրացրել ու պտտում էր օդում: 

Տարբեր ախտեր քայքայել էին մարմինը: 

Փոշիով ու աղտով էր ծածկված փողոցը: 

Մի ուղտ քարավանից առանձնացել էր: 

Քո արած ուխտ թանկ է բոլորիս համար: 

8.Տրված բառերը գործածելով՝ պատմություն հորինի՛ր:

Թախտ, զմրուխտ, նախշուն,  ճամփորդ, ճեղք, կողպեք, գաղտնիք, ճամփորդել,սանդուղք,  վախկոտ, տախտակ, եղբայր, նուրբ, երփներանգ, համբուրել

Ես առավոտյան համբուրեցի իմ նուրբ եղբորը և գնացի ճամփորդության։ Ճափորդության ժամանակ ես տեսա զմրուխտի նման քար և որոշեցի որպես հիշատակ պահել ինձ։ Վերադարձին տեսա շատ վախկոտ շուն, որը վախից թաքնվել էր ու տխուր հայացքով նայում էր։ Գնացի տուն, տանը ես որոշեցի պիցցա պատրաստել, պատրաստի խմոր արդեն կար տանը, տախտակի վրա կտրատեցի պիցցայի համար անրաժեշտ մթերքները։ Երբ արդեն պիցցան պատրաստ էր, պատուհանի ճեղքից տեսա, որ մայրիկս վերադառնում է։ Հանկարծ լսվեց սանդուղքով բարձրացող մայրիկիս ոտնաձայները, ապա տան կողպեքի ձայնը ու մայրիկս ներս մտավ երփներանգ ծաղիկները ձեռքին, նա հոգնած նստեց թախտին ու համտեսեց իմ պատրաստած համեղ պիցցան։

«Моя мечта»

«Моя мечта»

Я мечтаю сделать мой мир в котором я бы создал мой алфавит. В этом мире будет самая высшая технология и будет много умных людей. Главное то что что в этом мире будет машина времени, и люди могут путешествовать. В моем  мире  будет высшая защита он будет  самым  сильным и защищен от всех бед. Том не будет войны и несправедливости

Как вы думаете, зачем людям нужна мечта? В чём отличие между мечтой и целью? Есть ли мечта у вас? Что вы делаете для её достижения?

Задания (повтор пройденного материала)

1. Вставьте пропущенные буквы:

В одном городе жил сапожник. Жена умерла, а детей у него не было, и он чувствовал

себя очень одиноким. Однажды вечером он вырезал из дерева фигурку мальчика. Но ему

хотелось спать и он не закончил работу, не успел вырезать нос. Утром он ушёл на работу,

а когда вернулся, ему показалось, что в доме кто-то есть. Вдруг из кухни вышел маленький мальчишка с длинным-предлинным носом. Сапожник понял, что его деревянная фигурка ожила. Он обрадовался – теперь у него был сын! Так осуществилась его мечта.

2. Исправьте ошибки в тексте (всего 24 ошибки):

Красная Шапочка жила с матерью, а бабушка жила в другой деревне. Oдин раз мама папрасила

девушку пойти к бабушке и отнести ей масло и хлеб. Девочка решила идти через лес, но в лесу ей

повстричался волк. «Куда идешь?» – спросил волк, и когда он узнал адрес бабушки, он прибежал туда

ранше, чем Красная Шапочка. Мы все знаем, что было дальше.

3. Допишите окончания:

Голубоглазая девочка Оля живет в симпатичном маленьком городке в одноэтажном домике под красной крышей . Каменный дом окружен небольшим садом, в котором стоит деревянная беседка со столом и скамейкой , – здесь Оля любит сидеть в одиночестве и читать книги. У неё длинные летние каникулы, так что за лето Оля прочитает целую кучу книг про необыкновенные истории.

Жизнь в маленьком городке не так уж проста, как может показаться с первого взгляда. В доме напротив есть какая-то тайна. Оля давно наблюдает за этим домом, в саду которого созревают и падают на землю яблоки, но никто их не собирает.

Оля постоянно ломает голову над тайнами соседнего дома, но никак не может разгадать её.

Ведь если дом необитаем, то это одно дело, но, когда ночью там светятся окна, а за ними мелькают тени, то это странно.

Однажды теплой летней ночью девочка открыла окно своей спальни, спрыгнула в сад и вышла на тёмных улиц. Она подошла к дому напротив. Окна дома светились огнями, а за занавесками мелькала чья-то тень.

4. Выберите и оставьте правильный вариант:

Кошки

Однажды по  дорожке,

Я шёл к себе домой.

Смотрю и вижу: кошки

Сидят ко мне спиной.

Я крикнул: – Эй, вы, кошки!

Пойдёмте-ка со мной.

Пойдёмте по  дорожке.

Пойдёмте-ка домой.

Скорей пойдёмте, кошки,

А я вам на обед,

Из  лука и картошки, 

Устрою винегрет.

– Ах, нет! – сказали кошки. –

Останемся мы тут!

Уселись на  дорожке,

И дальше не идут.

Կամակոր թագավորը: Թեստ 8

Կամակոր  թագավորը 

    Լինում է, չի լինում ̀ մի  կամակոր  թագավոր  է  լինում: Մի  օր  նա  կանչում է  իր  երկրի  բոլոր   դերձակներին  և  հրամայում, թե  ինձ  համար  մի  այնպիսի  վերմակ  կարեք, որ  հասակիս  համեմատ  լինի ̀ ոչ  երկար, ոչ  կարճ: Ոչ մի   դերձակ  չի  կարողանում  թագավորի  հրամանը  կատարել, բոլորի  գլուխներն  էլ  կտրել  է  տալիս: 

   Օրերից  մի  օր  թագավորի  մոտ  մի  դերձակ  է  գալիս: 

– Թագավորն  ապրած  կենա, -ասում  է  նա, –  ես  քո  ուզած  վերմակը  կկարեմ:Ոչ  երկար  կլինի, ոչ կարճ: 

 – Լավ, – ասում է թագավորը, – բայց  տես,  եթե  մի  փոքր  երկար  եղավ  կամ  կարճ, իմացած  լինես ̀ գլուխդ  կտրելու  եմ: 

 -Համաձայն   եմ, թագավորն  ապրած  կենա, թե  չկարողացա ̀  գլուխս  կտրի: 

  Դերձակը  գնում  է  մի  վերմակ  կարում,  դիտմամբ  էլ  մի  քիչ  կարճ  է  անում: Տանում  է,  դնում     թագավորի  առաջ:Փեշի  տակ  էլ  թաքուն  մի  ճիպոտ  է  պահած  լինում: 

  -Թագավորն  ապրած  կենա, – ասում է  դերձակը̀  գլուխ  տալով, – քո  ուզած  վերմակը  կարել  եմ:Տես ̀  կհավանե՞ս: 

  -Տեսնենք  հասակիս  հարմա՞ր  է, թե՞  ավել- պակաս, –  ասում  է  թագավորն  ու  պառկում  թախտին, վերմակը  քաշում  վրան:Վերմակը  հազիվ  ծնկներին  է  հասնում, ոտքերը  բաց  են  մնում: 

  Դերձակն  իսկույն  փեշի  տակից  հանում  է ճիպոտը  և  խփում  թագավորի  ոտքերին: 

  -Թագավորն  ապրած  կենա, – ասում է  դերձակը, – ամեն  մարդ  իր վերմակի  համեմատ  պիտի   ոտքը  մեկնի: 

   Թագավորն  ամիջապես  ոտքերն  իրեն է  քաշում:

   Կամակոր  թագավորն  այլևս  ոչինչ  չի  կարողանում  ասել:Նույնիսկ  մեծ –մեծ   նվերներ  է տալիս  ու  ճանապարհ  դնում  հնագետ  դերձակին: 

1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

Դերձակներին

կարճ

 թախտին

 մարդ

2.Ի՞նչ  է  նշանակում  դերձակ  բառը. 

կարուձև անող մարդ, արհեստավոր

3. Ո՞ր   դարձվածքի   իմաստն  է  սխալ  բացատրված. 

    ա/ գլուխը  դատարկ   –  հիմար, անխելք, տգետ 

     բ/ թև առնել  –  ոգևորվել, ոգեշնչվել 

     գ/ կողը  հաստ – համառ, կամակոր, ինքնասածի 

     դ/ ձեռք մեկնել –  ձեռքով անել, հեռանալ 

4.Տրված  բառերից  ո՞րն  է  ածանցավոր. 

      ա/ օրերից 

      բ/  գլուխ                             

      գ/ թագավոր 

       դ/ ոչինչ 

5.Ի՞նչ  խոսքի  մաս  են  տեքստում ընդգծված  բառերը: 

   երկիր- գոյանական                        

 երկար-ածական                       

  դերձակ-գոյական                           

   ասում է -բայ                        

6.Տեքստում  ընդգծված  նախադասությունից  դո՛ւրս  գրիր  ենթական և ստորոգյալը:

Թագավոր       

   քաշում է

7.Տեքստից  դո՛ւրս  գրիր  մեկական  պատմողական  և  հարցական   նախադասություն: 

    Լինում է, չի լինում ̀ մի  կամակոր  թագավոր  է  լինում:

    Տեսնենք  հասակիս  հարմա՞ր  է, թե՞  ավել- պակաս:

8.Կետադրի՛ր  հետևյալ  նախադասությունը. 

    Դերձակը  հասկացավ, որ  թագավորը  հիմար է: 

9.Օգտագործելով  տրված  բառերը ̀ լրացրու՛  առած-ասացվածքները. 

    ա/ Ծաղիկը    ծաղկին   նայելով  է  բացվում: 

     բ/Թթու  է, թան  չի,  ամեն մարդու բան չի: 

     գ/Մեջք –մեջքի  որ  տանք, սարեր շուռ  կտանք: 

      դ/Արջից  վախեցողը  անտառ   չի  գնա

   / սարեր,չի  գնա, մարդու, ծաղկին/ 

10.Ի՞նչն  է  ստիպում  թագավորին  նման հրաման  արձակել: 

 Հիմարությունն և կամակորությունը

11.Ի՞նչ  հնարամտության  է  դիմում  դերձակը: 

Դերձակը  գնում  է  մի  վերմակ  կարում,  դիտմամբ  էլ  մի  քիչ  կարճ  է  անում: Տանում  է,  դնում     թագավորի  առաջ:Փեշի  տակ  էլ  թաքուն  մի  ճիպոտ  է  պահած  լինում: 

12.Ժողովրդական  ո՞ր  ասացվածքն  է  օգտագործված  տեքստում: 

     Ամեն  մարդ  իր վերմակի  համեմատ  պիտի   ոտքը  մեկնի: 

13.Ուրիշ ո՞ր հեքիաթի  հերոսին  ես  նմանեցնում  թագավորին: 

   Սուտասան

14.Կամակոր  թագավորին  պատժելու  մի  հնարք  էլ  մտածիր  դու: 

   Զրկել իրեն իր ողջ ունեցվածքից:

15.Ինչպե՞ս  ինքդ  կվերնագրեիր  տեքստը: 

    Դերձակի հնարքը:

My summer holidays

Hello, today I will tell you about my summer vacations, during the summer vacations I read a book that I like, I go to my grandmother’s house there we play the piano then I swim with my brother, after the swiming we sit at the table և talking, going home We’s at my other grandmother’s house, we do math there, I talk և I ask my mother and I stay at my grandmother house the next day we go somewhere to see my brother and to play when it ‘s time to go home we went home the next morning we left the city we stayed for a few days և things like that every day

By By:

Թեսթ 5

Պատմում է ինքը՝ Չարլի Չապլինը 

Ես ծնվել եմ 1889-ի ապրիլի 16-ին, երեկոյան ժամը 8-ին, Ուոլվորթի շրջանում, Իսթ-լեյն փողոցում: Ես լրագիր եմ վաճառել, խաղալիքներ սոսնձել, աշխատել եմ տպարանում, ապակի փչողի արվեստանոցում, բայց գիտեի, որ դրանք ժամանակավոր են, ի վերջո, դերասան եմ դառնալու: 

 … Հինգ տարեկան հասակում իմ առաջին ելույթի համար ես պարտական եմ մորս… Նա ինձ մենակ չէր թողնում վարձով բնակարանում և սովորաբար հետը (տանում էր)  թատրոն: Հիշում եմ, թե ինչպես կանգնած էի բեմի հետևում, երբ հանկարծ մորս ձայնը խզվեց: Հանդիսականներն սկսեցին ծիծաղել, բղավել. ես չէի հասկանում, թե ինչ է կատարվում: Իսկ աղմուկը գնալով մեծանում էր, և մայրիկս ստիպված եղավ բեմից հեռանալ: Նա սաստիկ հուզված էր, վիճում էր տնօրենի հետ: Հանկարծ տնօրենն ասաց, թե կարելի է նրա փոխարեն ինձ թողնել բեմ, և ձեռքիցս բռնած՝ ինձ բեմ տարավ ու (թողեց)այնտեղ մենակ: 

 Ահա բեմեզրի  լապտերների վառ լույսի տակ նվագախմբի նվագակցությամբ  ես սկսեցի երգել այն ժամանակ շատ տարածված փողոցային մի երգ: Չէի հասցրել երգի կեսն էլ երգել, երբ բեմի վրա անձրևի պես սկսեցին տեղալ մանր դրամներ:Ես ընդհատեցի երգը և (հայտարարեցի), որ նախ կհավաքեմ փողը, ապա կերգեմ: Իմ ռեպլիկն առաջ բերեց քրքիջ: Տնօրենը բեմ եկավ՝ թաշկինակը ձեռքին, և օգնեց ինձ՝դրամները հավաքելու: Ես վախեցա որ նա դրանք իրեն է պահելու: Հանդիսականները նկատեցին իմ երկյուղը, և դահլիճում քրքիջը սաստկացավ: Համոզվելով, որ նա փողը հանձնեց մորս, ես նոր միայն վերադարձա բեմ և ավարտեցի երգը: Երբ մայրս բեմ եկավ ինձ տանելու, նրան դիմավորեցին որոտընդոստ ծափահարություններով: Այդպիսին էր իմ առաջին, իսկ մորս՝ վերջին ելույթը: «Նոր դռնապանը» ֆիլմում կա մի դրվագ, ուր տնօրենն ինձ դուրս է անում աշխատանքից: Պաղատագին խնդրելով խղճալ ինձ՝ ես սկսեցի ձեռքի շարժումներով ցույց տալ, որ շատ երեխաներ ունեմ՝ մեկը մեկից փոքր: Ես խաղում էի խեղկատակային հուսալքման այդ տեսարանը, իսկ մեր տարեց  դերասանուհին, մի կողմ կանգնած, նայում էր մեզ: Պատահաբար նայեցի նրա կողմը, և, ի զարմանս ինձ, նրա աչքերում արցունք տեսա:  

– Ես գիտեմ, որ դա պետք է ծիծաղ առաջ բերի,- ասաց նա,- բայց նայում եմ ձեզ և (արտասվում եմ) ահա: Նա հաստատեց այն, ինչ ես արդեն վաղուց էի զգում. ես օժտված էի ոչ միայն ծիծաղ, այլև արցունքներ առաջ բերելու ունակությամբ: 

1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

տնօրեն 

երգել

վերադարձա 

առաջին 

 2. Ի՞նչ է նշանակում պաղատագին բառը. 

 ա/ ստիպված

 բ/բարձրաձայն

 գ/ թախանձագին++

 դ/ սառնասրտորեն  

3. Գրի՛ր տրված  բառերի հոմանիշները.

ա/ մենակ-միայնակ 

բ/  սաստիկ-ուժգին 

գ/ նոր-թարմ

դ/ փոքր-փոքրիկ

 4. Տրված բառերից որի՞ դիմաց է սխալ նշված նրա տեսակը. 

ա/ բնակարան – պարզ,ածանցավոր

բ/ դռնապան – բարդ

գ/ ունակություն – ածանցավոր

դ/ մայրիկ – ածանցավոր  

5. Տրված բառերից ո՞րն է դրված եզակի թվով.  

 ա/ լապտերների 

 բ/ ծափահարությունների 

 գ / աչքերում 

 դ/ դերասանուհին ++

6. Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց նշված է, թե ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված.  

ա/ քրքիջ-ածական,գոյական

բ/երգ-գոյական

գ/ելույթ-գոյական

 դ/տեսարան-գոյական  

7. Տեքստի  մեջ  փակագծերում դրված բայերը անհրաժեշտ ձևով համապատասխանեցրո՛ւ տեքստին. 

տանում էր 

թողեց 

հայտարարեցի 

արտասվում եմ մսցղ

8. Տրված նախադասության մեջ գտի՛ր ենթական և ստորոգյալը. 

   Մայրիկս ինձ սովորաբար հետը տանում էր թատրոն:

ենթակա  Մայրիկս  

ստորոգյալ  տանում եր 

9. Տեքստից դու՛րս գրիր  ուրիշի ուղղակի խոսք պարունակող մեկ  նախադասությունը:

– Ես գիտեմ, որ դա պետք է ծիծաղ առաջ բերի,- ասաց նա  

10. Տեքստում ընդգծված նախադասության մեջ բաց է թողած մեկ կետադրական նշան: Լրացրո՛ւ.

Ես վախեցա, որ նա դրանք իրեն է պահելու:

11. Ո՞ւմ էր պարտական Չապլինն  իր առաջին ելույթի համար:

Տնօրենին

12. Ե՞րբ տնօրենը որոշեց Չապլինին թույլ տալ բեմ  բարձրանալ:

երբ որ մայրիկի ձայնը խզվեց 

ու տնօրենը ձեռքը բռնեց և տարավ բեմ

13. Ինչո՞ւ Չապլինը ընդհատեց երգը.  

ա/ձայնը խզվեց

բ/վախեցավ, թե տնօրենը հավաքած դրամները պահելու է իրեն

գ/ փողերը հավաքելու նպատակով++

դ/մոռացավ երգի բառերը  

14. Ինչպե՞ս տարեց դերասանուհին ընդունեց Չապլինի «Նոր դռնապանը» ֆիլմում խաղացած դերը.  

ա/ նրան բոլորովին դուր չէր եկել 

 բ/ անվերջ ծիծաղում էր  

գ/աչքերում արցունքներ էին հայտնվել  ++

դ/ ձանձրույթից հորանջում էր  

15. Ո՞րն էր  Չարլի Չապլինի հավատը իր դերասանական տաղանդի նկատմամբ:  

Նա հավատում էր, որ իր տաղանդը ոչ միայն ծիծաղ, այլ նաև արցունքներ է առաջացնում: