Ուղղանկյունանիստի ծավալը


1․ Որո՞նք են ծավալի հիմնական հատկությունները։Հավասար մարմիններն ունեն հավասար ծավալներ։

Եթե մարմինը տրոհվում է մասերի, ապա մարմնի ծավալը հավասար է
նրա մասերի ծավալների գումարին


2․ Ծավալի չափման ի՞նչ միավորներ գիտենք։ խորանարդ սանտիմետր (1սմ), խորանարդ դեցիմետր (1դմ), խորանարդ մետր (1մ)։


3․ Ինչի՞ է հավասար ուղղանկյունանիստի ծավալը։Ուղղանկյունանիստի ծավալը հավասար է երկարություն x լայնություն x բարձրություն :


4․ Ի՞նչ երկարություն ունի այն խորանարդի կողը, որի ծավալը 1սմ3 է։1

5․ Գտե՛ք ուղղանկյունանիստի ծավալը, եթե նրա կողերն են
3սմ, 5սմ, 6սմ 90
10դմ, 8սմ, 160
7սմ, 11սմ, 231
8մ, 13մ, 9մ 936
2մ, 5դմ, 10սմ 100
4դմ, 7դմ, 12դմ 336

6․ Պատկերված մարմինները բաղկացած են 1սմ երկարությամբ կող ունեցող խորանարդիկներից։ Գտե՛ք այդ մարմինների ծավալները։

1x1x1=1
1.10
2.9

7․ Ո՞ր ուղղանկյունանիստի ծավալն է ավելի մեծ՝ 17սմ, 15սմ, 14սմ կողեր ունեցողի՞նը, թե՞ 11սմ, 23սմ, 10սմ։1.3570 2.2530
8․ Արտահայտե՛ք խորանարդ սանտիմետրերով․
12մ-1200
32մ 6դմ-3260
5մ 90դմ 300սմ-1700

9․Արտահայտեք խորանարդ դեցիմետրերով
343000սմ3-343
17280000սմ3-17280

10․ Բենզակայանի պահեստամասում տեղավորվում է այնքան բենզին, որքան անհրաժեշտ է 120 մեքենայի՝ 60լ տարողությամբ բաքերը և 80 մեքենայի՝ 90լ տարողությամբ բաքերը լցնելու համար։ Որքա՞ն է պահեստամանի տարողությունը։120×60=7200լ 80×90=7200լ 7200+7200=14400լ


11․ Դասասենյակի բարցրությունը 3մ է, երկարությունը՝ 12մ, լայնությունը՝ 6մ։ Դասասենյակը նախատեսված է 27 աշակերտի համար։ Քանի՞ խորանարդ մետր օդ է բաժին ընկնում մեկ աշակերտին։3x12x6=216մ 216:27=8մ

Ավ. Իսահակյանի «Ամենապիտանի բանը«

  • 1.
  •  Ավ. Իսահակյանի «Ամենապիտանի բանը «հեքիաթը դերերով պատմել սովորի՛ր: 
  • Կապույտով նշված բառերի հոմանիշները գրի՛ր
  • երկիր-Երկրագունդ
  • իմաստուն-Խելոք
  • փափագ-Ցանկություն
  • շտեմարան-Ամբարանոց
  • բարքեր-Վարք

2.

  • Կանաչով նշված բառերի հականիշները գրի՛ր:
  • ամենապիտանի-անոգուտ
  • վառել-հանգցնել
  • իմաստուն-հիմար
  • լույս-մութ
  • լցնել-դատարկել
  • երիտասարդ -ծեր

Ավ. Իսահակյանի «Ամենապիտանի բանը » 

Ժամանակով Արևելքի մի հրաշագեղ աշխարհում արդարամիտ և խելացի մի թագավոր է եղել: Նա ունեցել է երեք որդի:
Եղավ, որ այդ թագավորը ծերացավ և կառավարության սանձը կամեցավ դեռ ողջ օրով հանձնել իր ժառանգներից նրան, որն ավելի ընդունակ կլինի այդ դժավրին գործին: Ուստի մի օր կանչեց որդիներին և ասաց.
-Սիրելի որդիներ, տեսնում եք, որ ձեր հայրը ծերացել է ու էլ չի կարող երկիրը կառավարել: Ես վաղուց իջած կլինեի իմ գահից, եթե կատարված տեսնեի այն միտքը, որ երկար տարիներ պաշարել է հոգիս: Եվ հիմա ձեզանից ով որ իմաստուն կերպով լուծե այդ իմ միտքը, նա կստանա իմ թագը, նա կկառավարե իմ ժողովուրդը:
-Ապրած կենա մեր սիրելի հայրը, սուրբ է մեզ համար նրա վեհ կամքը. Այդ ի՞նչ մեծ միտք է, որ չի կարողացել լուծել նրա իմաստուն հոգին:
-Ահա՛ տեսնո՞ւմ եք այդ ահագին և մեծածավալ շտեմարանը, որ վաղուց շինել եմ: Իմ փափագս էր այդ լցնեի այնպիսի բանով, որ ամենապիտանին լիներ աշախարհիս երեսին և որով կարողանայի բախտավոր դարձնել իմ ժողովուրդը: Այդ շտեմարանը մնում է դատարկ:
Եվ հիմա, ո՛վ ձեզնից կարողանա այդ շտերամանը իր բոլոր անկյուններով, ծայրեծայր, լցնել աշխարհի այդ ամենապիտանի բանով, թող նա արժանի լինի գահին:
Առե՛ք գանձերիցս ինչքան որ կուզեք և առանձին-առանձին ուղի ընկեք քաղաքե-քաղաք, աշխարհ-աշխարհ, գտեք այդ բանը և լցրեք իմ շտեմարանը:
Ձեզ երեք անգամ քառասուն օր միջոց եմ տալիս:
Որդիները համբուրեցին հոր ձեռքը և ճանապարհ ընկան:
Ամբողջ երեք անգամ քառասուն օր նրանք շրջեցին քաղաքե-քաղաք, աշխարհե-աշխարհ. տեսան ուրիշ-ուրիշ մարդիկ, ուրիշ-ուրիշ բարքեր ու ժամանակին եկան կանգնեցին հոր առջև:
-Բարով եք եկել, անգին որդիներս, գտե՞լ եք արդյոք և բերել՝ ինչ որ ամենապիտանի բանն է աշխարհում:
-Այո՛, գտել ենք, սիրելի հայր,- պատասխանեցին որդիները:
Եվ հայրն իսկույն վեր առավ որդիներին և գնացին շտեմարանի դուռը. այնտեղ հավաքված էին բոլոր պալատականները և շա՛տ ժողովուրդ:
Թագավորը բացեց դուռը և կանչեց մեծ որդուն.
-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որ աշխարհում ամենապիտանին լինի:
Եվ մեծ որդին գրպանից հանեց մի բուռ հացահատիկ՝ պարզելով դեպի հայրը՝ ասաց.
-Հացով կլցնեմ այս ահագին շտեմարանը, թանկագին հայր:
Ի՞նչն է աշխարհում ամենապիտանի բանը, քան հացը, ո՞վ կարող է առանց հացի ապրել: Շատ թափառեցի, շատ բան տեսա,- բայց հացից անհրաժեշտ ոչինչ չգտա:
Այն ժամանակ հայրը կանչում է միջնեկ որդուն.
-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որն աշխարհում ամենապիտանին լինի:
Եվ միջնեկ որդին հանեց գրպանից մի բուռ հող, պարզելով դեպի հայրը՝ ասաց.
-Հողով կլցնեմ ես ահագին շտեմարանը, թանկագին հայր, ի՞նչն է աշխարհում ամենապիտանի բանը, քան հողը: Առանց հողի հաց չկա, առանց հողի ո՞վ կարող է ապրել: Շատ թափառեցի, շատ բան տեսա, բայց հողից անհրաժեշտ ոչինչ չգտա:
Ապա հայրը կանչեց կրտսեր որդուն.
-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որն աշխարհում ամենապիտանին լինի:
Այդ միջոցին կրտսեր որդին հաստատ քայլերով մոտեցավ շտեմարանին, անցավ շեմքը, գրպանից հանեց մի փոքրիկ մոմ, կայծքարին խփեց հրահանը, կայծ հանեց, վառեց աբեթը, հետո մոմը: Բոլորը կարծում էին, թե նա ուզում է լույսի լուսով լավ զննել շտեմարանը, նրա ահագնությունը:
-Դեհ, ասա, որդի, ինչո՞վ կլցնես.- անհամբեր ձայնով հարցրեց հայրը:
-Լույսով կլցնեմ այս ահագին շտեմարանը, իմաստուն հայր, լույսով միայն: Շատ թափառեցի, շա՛տ աշխարհներ տեսա, բայց լույսից անհրաժեշտ ո՛չ մի բան չգտա: Լույսն է ամենապիտանի բանը աշխարհում: Առանց լույսի հողը հաց չի ծնի, առանց լույսի հողի վրա կյանք չէր լինի:
Շա՛տ թափառեցի, շա՛տ աշխարհներ տեսա և գտա, որ գիտության լույսն է ամենապիտանի բանը, և միայն գիտության լույսով կարելի է կառավարել աշխարհը:
-Ապրե՛ս,- գոչեց ուրախացած հայրը,- քեզ է արժանի գահն ու գայիսոնը, քանի որ լույսով ու գիտությամբ պիտի լցնես թագավորությունդ և մարդկանց հոգիները:
-Ապրա՛ծ կենա մեր երիտասարդ լուսավոր թագավորը,- գոչեցին ոգևորված պալատականներն ու ժողովուրդը ամբողջ:

1.Կարդա՛ Ավ. Իսահակյանի «Ամենապիտանի բանը » հեքիաթը: Հեքիաթից դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր:

Սանձ-Երասան

Վեհ- բարձր

Փափագ- Ցանկություն

Բարք- Վարք

 Կյանքից թանկ բանը

  1. Նորից կարդա՛ Ավ. Իսահակյանի  «Կյանքից թանկ բանը» առակը:

Գրի՛ր 

Բոսոր-Դեղնին տվող կարմիր,

Պարիկ-Առասպելական ոգի

Դալկահար-Գույնը գցած

Խորհել-Մտածել

Ստրուկ-Անազատ

բառերի հոմանիշները:

  1.  «Առանց թռիչքի կյանքը գին չունի…» :

 Առանց թռիչքիկյանքը անիմաստ է:

Բացատրի՛ր այս նախադասությունը:

  1. Առակի միջից դո՛ւրս գրիր պարիկ բառի հոմանիշները(դրանք մի քանիսն են):

      առասպելական ոգի, ջրերի ոգի, լուսեղեն ոգի, նազելի ոգի:

4. Գտի՛ր ստեղծագործության  բանալի բառը (հիմնական ասելիքը մեկ բառով ներկայացրո՛ւ):Ազատություն

5.բառերը բաղադրիչների բաժանիր և նշի՛ր տեսակը ըստ կազմության:

Թանկագին-թանկ+ա+գին բարդ բառ

Անպատճառ-ան+պատճա ածանցավոր

Խդագին-խնդ+ա+գին բարդ բառ

Լուսեղեն-լուս+եղեն ածանցավոր

նազելի-նազ+ելի ածանցավոր

Ավ. Իսահակյանի  «Կյանքից թանկ բանը»

1.Կարդա՛ Ավ. Իսահակյանի  «Կյանքից թանկ բանը» առակը:

2.Դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր        

Դալկահար-Գույնը գցած                                               

3.Գրավոր բացատրի՛ր արտահայտությունները:

ջրի երազ, 

ստրուկ աշխարհ-ազատություն չսիրող մարդկություն, որը գերի է մարդկային օրենքի:

4.Ո՞րնէ առակի ասելիքը և ի՞նչ է սովորեցնում այն քեզ:

Որ կյանքից թանկ բան կա, օրինակ աղավնու մոտ կյանքից թանկ բանը թռիչքն է:

5.Դո՛ւրս գրիր հիմնական իմաստն արտահայտող տողերը:

-Թռիր, սիրելիս, ազատ ու վայրի,

Թռիր ու ասա ստրուկ աշխարհքին

Թե ինչն է թանկը կյանքից ավելի…,-

Little Red Riding Hood

Առաջադրանքներ՝

Watch the story and put the sentences in order. / Դիտեք տեսանյութը և նախադասոէթյունները դասավորեք ճիշտ հերթականությամբ:

One day Little Red Riding Hood went to visit her granny.

On her way she met a wolf.

The wolf ran to Granny’s house and ate Granny up.

The wolf opened his mouth wide and Granny jumped out.

The woodcutter heard a loud scream and ran to the house.

Little Red Riding Hood looked at the wolf’s eyes, ears, nose and teeth.

Little Red Riding Hood never saw the wolf again.

Watch the story. Match what Little Red Riding Hood and the wolf say./ Դիտել տեսանյութը և նախադասությունները համապատասխանեցնել իրար:


Granny, what big eyes you have! All the better to hear you with!
Granny, what big ears you have! All the better to eat you with!
Granny, what a big nose you have! All the better to see you with!
Granny, what big teeth you have! All the better to smell you with!

Работа в классе

1.Прочитайте текст и выполните задания.

С давних времен людям, говорящим на разных языках, приходилось общаться друг с другом.

Собеседники могут говорить каждый на своем родном языке и частично понимать друг друга, если языки похожи. В славянских странах русского скорее всего как-то поймут, но в соседней Венгрии — уже нет: венгерский язык совершенно не похож на русский.

Часто бывает так, что двум собеседникам помогает понять друг друга третий — переводчик. Но, во-первых, на перевод уходит лишнее время, во-вторых, он не всегда возможен. Одушевлённое- люди,друг,переводчик,

Собеседник

Нередко собеседники переходят на третий язык, не родной для них обоих. В современном мире это может быть абсолютно «ничей» язык эсперанто или латынь, но чаще говорят на языке, который для кого-то в мире родной. Обычно этот язык обладает большим авторитетом, чем родные языки собеседников. Им может быть просто какой-нибудь распространенный язык. В современном мире языком международного общения нередко выступает английский язык.

2.Выпишите из текста имена собственные.венгрия,есперанто,

латынь

3.Приведите примеры одушевленных и неодушевленных существительных.

4.Прочитайте текст. Запишите все существительные в нужной форме. Заполните таблицы примерами из текста.

Сильно одряхлел дедушка, а прежде был молодцом. Плохо он видел, плохо слышал; руки и ноги дрожали у него от старости: несет ложку ко рту – и суп расплескивает.Не понравилось это сыну и невестке: перестали они отца  с собой за стол сажать, спрятали его за печь и стали кормить из глиняной чашки. Задрожали  руки у старика, чашка выпала и разбилась. Пуще прежнего разозлились сын и невестка: стали кормить  отца из старой деревянной миски. У старикова сын был свой маленький сынок. Сидит раз мальчик на полу и складывает что-то из  щепочки .Что ты делаешь, дитятко? — спросила у него мать, вытирая посуду  полотенцем.Коробочку, — отвечает дитя, — вот как вы состаритесь с тетенькой, я буду вас деревянной  коробочки кормить.

домашние задания  

  1. Выписать 5 собственных и 5 нарицательных имен существительных.
  2. Написать синонимы к словам чересчур-слишком, зависнуть-лететь, ловкий-гибкий, родимый-родной, бодрый-работоспособный.
  3. Как же называется на самом деле главная река Америки? Найти в интернете несколько интересных фактов об этой реке.

Миссисипи — главная река крупнейшей речной системы в Северной Америке. Протекает исключительно на территории Соединённых Штатов Америки, хотя её бассейн распространяется и на Канаду. Регионы: Миннесота, Висконсин, Айова, Ил…Бассейн: 2 981 000 км²Длина: 3770 км Расход воды: 12 743 м³/с

4.Определить род имен существительных. Составить словосочетания. 

Существо-оно

шампунь-он

ничтожество-оно

дружище-оно

тамада-она

чудовище-оно

секретарь-он

окунь-он

желе-оно

сорока-она

страшилище-оно

библиотекарь-он

юноша-она

ԱՆՏԱՌՈՒՄ

Անտառում ամպի ծվեններ կային,
Կապույտ մշուշներ կային անտառում.
Օրոր էր ասում աշունն անտառին.
Բայց դեռ անտառի քունը չէր տանում։

Շշուկներ կային անտառում այնքա՜ն
Եվ խոնավ-խոնավ բուրմունքներ կային….
Իրար փաթաթված ստվեր ու կածան,
Ու հետքե՜ր, հետքե՜ր, հետքե՜ր մարդկային։

Եղյամն էր սնկի գլուխն արծաթում,
Մրսում էր կարծես վայրի նշենին,
Հանգստանում էր հողմը բացատում՝
Ականջն ամպրոպի ազդանշանին։

Եղնիկի հորթը, մամուռը դնչին,
Թռչում էր իր մոր բառաչի վրա,
Եվ որսկանը թաց խոտերի միջին
Կորած հետքերն էր որոնում նրա։

Փայտահատը հին երգն էր կրկնում
Եվ տաք սղոցն իր յուղում էր կրկին,
Թեղին անտարբեր ականջ էր դնում
Տապալված կաղնու խուլ հառաչանքին։

Անտառապահի տնակի առաջ
Խարույկն իր խաղաղ ծուխն էր ծածանում,
Եվ խարույկի մոտ եղևնին կանաչ
Սոճու հետ սիրով զրույց էր անում…

Անտառում խորին խորհուրդներ կային
Եվ արձագանքներ կային անտառում,
Օրոր էր ասում աշունն անտառին,
Սակայն անտառի քունը չէր տանում։­

  1. Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր

կածան-Ոտքի նեղ ճանապարհ,

բառաչի-Ոչխարի՝ կովի բառաչելու ձայնը

ծածանում-փողփողում