Սեպտեմբերի 8

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Հեծյալը առաջին օրը անցավ 62կմ, երկրորդ օրը՝ 15կմ-ով ավելի։ Քանի՞ կիլոմետր անցավ հեծյալը երկու օրում։

62+15=77

77+62=139

Պատ՝139կմ.

2․ Գյուղն ունի 5632 բնակիչ։ Նրանցից 1920-ը տղամարդիկ են, 2053-ը՝ կանայք, մնացածները՝ երեխաներ։ Քանի՞ երեխա է ապրում գյուղում։5632-3973=1659 Պատ՝1659 երեխա

3. Կարմիր զարդատուփում կա 10 մատանի, կապույտ զարդատուփում՝ 7մատանիով ավելի, իսկ կանաչ զարդատուփու՝ 3 մատանիով ավելի, քան կապույտում։ Ընդամենը քանի՞ մատանի կա երեք զարդատուփերում։10+17+20=47 Պատ՝47մատանի

Տնային առաջադրանքներ

1.Գարնանը այգում տնկեցին 200 ծառ, որոնցից 48-ը նռենիներ էին, մնացածները՝ դեղձենիներ։ Դեղձենու տնկիներից 52-ը չարմատակալեցին։ Այգում քանի՞ դեղձենի ծաղկեց այդ գարնանը։

200-48=152 152-52=100 Պատ՝100դեղձենի

2. Մի տոպրակում կա 264 ընկույզ, իսկ մյուսում՝ 305։ Առաջին տոպրակից երկրորդ տեղափոխեցին 82 ընկույզ, ապա երկրորդից առաջին՝ 117 ընկույզ։ Քանի՞ ընկույզ եղավ տոպրակներից ամեն մեկում։

264-82=182

305-117=182

182+117=299

182+82=264 Պատ՝1(299ը,2(264ը.

Տնային առաջադրանքների փաթեթ

Թվանշաններ։ Թվերի գրառումը

1․ Քանի՞ տարբեր թվանշաններ են գործածվում 848778 թվի գրառման մեջ։ 

3

2․ Քանի՞ տարբեր թվանշաններ են գործածվում 1234789 թվի գրառման մեջ։7 

3․ Քանի՞ թվանշան կգործածվի տասներկու էջանոց գրքույկի էջերը համարակալելու համար։ Ո՞ր թվանշանները կգործածվեն մեկից ավելի անգամ։ 

1-2,2-2.

Կարգեր։ Կարգային միավորներ

4․ Քանի՞ կարգ կա հետևյալ թվերից յուրաքանչյուրում․

  • 735=700+30+5       կարգ3
  • 1096=1000+90+6    կարգ3
  • 30672=30000+600+70+2 կարգ4
  • 8=8 կարգ1

5․ Հետևյալ թվերը ներկայացված են կարգային գումարելիների գումարի տեսքով։ Ինչպիսի՞ն կլինեն դրանց դիրքային գրառումները․

8 ∙1000 +5∙100+6∙1

=8506

5∙100000+4∙10000+3∙1000+2∙100+1∙10

=543002

6․ Հետևյալ թվերը գրի՛ կարգային գումարելիների գումարի տեսքով․

  • 734=700+30+4
  • 40550=40000+500+50
  • 671000=600000×70000+1000

Դասարանական առաջադրանքների փաթեթ

Թվանշաններ։ Թվերի գրառումը

Հարցեր

1․ Ի՞նչ է թվանշանը։ 

Թիվ,մաթեմատիկական օբյեկտ, որ օգտագործվում է հաշվարկների, չափումների ու համարակալման համար։

2․ Քանի՞ թվանշան է գործածվում թվերի գրառման համար։0-9

3․ Ինչպե՞ս են կոչվում և որտե՞ղ են ստեղծվել այն թվանշանները, որոնք մենք գործածում ենք։  

Թվնշաններն որն մենք գործածում էնք ստեղծվել են Հնդկաստանում

մեր թվարկության առաջին դարերում։ Հիմա դրանք կոչվում են

արաբական, քանի որ արաբների միջոցով է ուսյալ աշխարհը,

4․ Այժմ գործածվող թվանշաններից բացի՝ ուրիշ ի՞նչ թվանշաններ են ձեզ հայտնի։ նաև հայտնի էն հռոմեական թվանշանները.

Առաջադրանքներ 

5․ Քանի՞ տարբեր թվանշաններ են գործածվում 8306388 թվի գրառման մեջ։ 5

6․Քանի՞ տարբեր թվանշաններ են գործածվում 14865 թվի գրառման մեջ։5

7․ Քանի՞ տարբեր թվանշաններ են գործածվում 999999 թվի գրառման մեջ։ 1

8․ Չհրկիզվող պահարանը բացելու համար անհրաժեշտ է իմանալ նրա գաղտնագիրը, որը կազմված է երեք տարբեր թվանշաններից։ Գրե՛ք այն բոլոր հնարավոր գաղտնագրերը, որոնք կազմված են 0, 1, 2 թվանշաններից։120,102,201,210,021,012.

9 Քանի՞ թվանշան կգործածվի տասնհինգ էջանոց գրքույկի էջերը համարակալելու համար։ Ո՞ր թվանշանները կգործածվեն մեկից ավելի անգամ։ 

1-3,2-2,3-2,4-2,5-2

Կարգեր։ Կարգային միավորներ

10․ Քանի՞ կարգ կա հետևյալ թվերից յուրաքանչյուրում․

  • 536=500+30+6=5×100+3×10+6×1
  • 25=20+5=2×10+5
  • 7=4+3=4×1+3×1
  • 8394=8000+300+90+4=8×1000+100×3+1×90+1×4
  • 956630=956630=900000+50000+6000+600+30=9×100000+5×10000+6×1000+6×100+3×10

11․ Հետևյալ թվերը ներկայացված են կարգային գումարելիների գումարի տեսքով։ Ինչպիսի՞ն կլինեն դրանց դիրքային գրառումները․

7∙10000+6∙1000+4∙100+5∙10+3∙1

=76450

8∙10000+3∙100+2∙10+7∙1

=80327

12․ Հետևյալ թվերը գրի՛ կարգային գումարելիների գումարի տեսքով․

  • 3893=3000+800+90+3
  • 45399=40000+5000+300+90+9
  • 300201=300000+200+1
  • 80006=80000+6

Տարբերակ 1

1․ Գտե՛ք թվի բոլոր բաժանարարները.

24 1,2,3,4,6,8,12,24.

36 1,2,3,4,6,12,18,36.

19 1,19.

2․ Թվերը դասավորի՛ր աճման կարգով․

654,3785,7452,95, 3784

95,654,3784,3785,7452.

3.  Հայտնի է , որ թիվը բաժանվում է  9-ի, ի՞նչ թվանշան  պետք է գրված լինի *-ի փոխարեն:

  7110       

4. Արտահայտի՛ր 8կմ6մ5դմ-ը դեցիմետրերով։

8605

5. Բերված օրինակներում աստղանիշները փոխարինել անհրաժեշտ թվանշաններով 

ա)6950-4094=2856

բ) 27×35 105+81 935

7. Ուղղանկյան երկարությունը 16 սմ է, իսկ լայնությունը 2 անգամ փոքր է երկարությունից: Գտի՛ր այդ ուղղանկյան մակերեսը:      

16:2=8 16×8=128

8. Երկու մառաններում 1183 շիշ գինի կա, առաջինում երկրորդից 183-ով ավելի է։ Ամեն մառանում քանի՞ շիշ գինի կա։

    1183+183=1366

    1366:2=683

    683-183=500   Պատ՝1)683,2)500

9. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը․

(5000-50×5):10-75=400

10 Մի շարքում կանգնած են Անին, Դավիթը, Սյուզին, Նարեկը և Արենը: Անին գտնվում է Սյուզիից ձախ, բայց Նարեկից աջ: Նարեկն ու Արենը իրար կողք կանգնած չեն, իսկ Դավիթը չի գտնվում ո՛չ Նարեկի կողքը, ո՛չ Արենի կողքը, ո՛չ էլ Անիի կողքը: Ի՞նչ հերթականությամբ են կանգնած նրանք:

            Նարեկ,Անի,Արեն,Սյուզի,Դավիթ

Առաջին և երկրորդ կանգառ

Պատկերի անվանումը՝ քառակուսի

կողմը 16սմ

պարագիծ՝16×4=64սմ

մակերես 16×16=256սմ

պարագիծը արտահայտված մմ ով՝64×10=640

պատկերի անվանումը՝ուղանկյուն

երկարություն՝16սմ

լայնություն՝10սմ

պարագիծ 2×(16+10)=52

մակերես 16×10=160

պարագիծը արտահայտված մմ-ով52×10=520մմ

Մաթեմատիկա

Բազմապատկման զուգորդական հատկությունը

Դասարանական առաջադրանքներ 

1․ Հաշվի՛ր օգտվելով բազմապատկման զուգորդական հատկությունից։ 

7x60x5=2100

172x2x5=1720

6x5x6x5x6x5=27000

2x4x3x2+6x7x5x2=468

2. Վերականգնի՛ր հավասարությունները

2կմ= 800մ +1կմ200մ

8կմ=3կմ100մ+ 4կմ900մ

6կմ=5997մ 50սմ+ 2մ50սմ

12սմ = 1սմ 4մմ + 10սմ6մմ

14դմ= 3դմ 3սմ +10դմ7սմ

3․ Համեմատի՛ր 

12տ40կգ < 12տ4ց

11ց65կգ > 1տ70կգ

4․ Դպրոցում սովորում է 450 աշակերտ։ Աղջիկները 12-ով քիչ են տղաներից։ Քանի՞ տղա է սովորում այդ դպրոցում։ 

450-12=438

438:2=219

219+12=231

Պատ’231տղա

5․  2 պարկերից առաջինում կար 27կգ ալյուր։ Երբ վաճառողը այդ պարկից 5 կգ վաճառեց և 3 կգ լցրեց երկրորդի մեջ, ապա պարկերում ալյուրի քանակները հավասարվեցին։ Որքա՞ն ալյուր կար երկրորդ պարկում։

27-5=22

22-3=19

19-3=16

Պատ’16

6․ Գտի՛ր այն թվերը, որոնց տարբերութունը 451 է, իսկ գումարը՝ 1451։ 

1000+451=1451

Տնային առաջադրանքներ 

1․ Հաշվի՛ր օգտվելով բազմապատկման զուգորդական հատկությունից։ 

7x60x5=2100

172x2x5=1720

6x5x6x5x6x5=27000

2x4x3x2+6x7x5x2=468

2. Վերականգնի՛ր հավասարությունները

2կմ350մ+ 650մ =3կմ

7կմ550մ+ 2կմ450մ =10կմ

2մ25սմ + 75սմ = 3մ

2սմ2մմ+ 12սմ8մմ = 15սմ

2մ7դմ + 15մ3դմ = 18մ

3․ Համեմատի՛ր 

5կգ600գ < 6կգ500գ

23կմ30մ < 30կմ23մ

12դմ5սմ > 10դմ8սմ

4․ Շաբաթօրյակին մասնակցում էին 125 աշակերտ։ Աղջիկները 11-ով շատ էին տղաներից։ Քանի՞ աղջիկ էր մասնակցում այդ շաբաթօրյակին։ 

125-11=114

114:2=57

57+11=68

Պատ’68աղջիկ

5․ 2 պարկերից առաջինում կար 24կգ ալյուր։ Երբ վաճառողը այդ պարկից 4 կգ լցրեց երկրորդի մեջ, ապա պարկերում ալյուրի քանակները հավասարվեցին։ Որքա՞ն ալյուր կար երկրորդ պարկում։ 

24-4=20

20-4=16

Պատ’16կգ

6․ 280 տեղանոց դահլիճում համերգի ժամանակ զբաղեցված տեղերը 120-ով շատ էին ազատ տեղերից։ Հաշվի՛ր մուտքի տոմսի արժեքը՝ գիտենալով, որ այդ օրվա վաճառված տոմսերի ընդհանուր գումարը 120000 դրամ է:

280-120=160

160:2=80

80+120=200

120000:200=600

Պատ’600դր

Ճանապարհ, ժամանակ արագություն

Ճանապարհ, ժամանակ արագություն

Դասարանական առաջադրանքներ

1 Հաշվի՛ր ավտոմեքենայի և ավտոբուսի արագությունները գիտենալով, որ ավտոմեքենան 240կմ ճանապարհն անցել է 3 ժամում, իսկ ավտոբուսը՝ 4 ժամում։ 

240:3=80

240:4=60

Պատ’60կմ(ժ)80կմ(ժ)

2. Ավտոմեքենան առաջին 2 ժամում ընթացավ 80կմ/ժ արագությամբ, իսկ հաջորդ 2 ժամում՝ 20կմ/ժ-ով արագ։ Որքա՞ն ճանապարհ անցավ ավտոմեքենան այդ 4 ժամում։ 

80×2=160կմ(ժ)

80+20=100կմ(ժ)

100×2=200կմ(ժ)

200+160=360կմ(ժ)

Պատ’360կմ(ժ)

3 Զբոսաշրջիկը 3 ժ գնաց ավտոբուսով 80կմ/ժ արագությամբ, այնուհետև 2ժ գնաց ձիով 10կմ/ժ արագությամբ։ Դրանից հետո նրան մնաց անցնելու ևս 7կմ։ Որքա՞ն ճանապարհ էր նախատեսել անցնել զբոսաշրջիկը։ 

80×3=240(կմ)(ժ)

10×2=20(կմ)(ժ)

240+20+7=267(կմ)(ժ)

Պատ’267(կմ)(ժ) 

4 Գնացքը երկու օրում միևնույն արագությամբ անցավ 1400կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը նա գնաց 8ժ, իսկ երկրորդ օրը՝ 4ժ-ով ավելի։ Որքա՞ն ճանապարհ անցավ նա երկրորդ օրը։ 

8+4=12ժ

12+8=20ժ

1400:20=70(կմ)ժ)

70×8=560(կմ)

12×70=840(կմ)

Պատ’840(կմ)

5 A վայրից միաժամանակ միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու մեքենա։ Որքա՞ն կլինի նրանց միջև հեռավորությունը շարժվելուց 2ժ հետո, եթե նրանցից մեկի արագությունը 70կմ/ժ է, իսկ մյուսինը՝ 80կմ/ժ։ 

70×2=140(կմ)

80×2=160(կմ)

160-140(կմ)

Պատ’20(կմ)

Տնային առաջադրանքներ

1 Հեծանվորդը առաջին 2 ժամում ընթացավ 18կմ/ժ արագությամբ, հետո արագությունը 3կմ/ժ-ով փոքրացրեց և գնաց ևս 2 ժամ։ Նա որքա՞ն ճանապարհ անցավ այդ 4 ժամում։ 

18×2=36

18-2=15

15×2=30    

36+30=66     Պատ’66

2 Զբոսաշրջիկը 4 ժ գնաց ավտոբուսով 70կմ/ժ արագությամբ, այնուհետև 5ժ գնաց ձիով 20կմ/ժ արագությամբ։ Դրանից հետո նրան մնաց անցնելու ևս 5կմ։ Որքա՞ն ճանապարհ էր նախատեսել անցնել զբոսաշրջիկը։ 

70×4=280

5×20=100

280+100+5=385

Պատ’385

3. Գյուղից դեպի սար միաժամանակ մեկնեցին երկու հեծյալ։ Որքա՞ն կլինի նրանց միջև հեռավորությունը մեկնելուց 40ր հետո, եթե նրանցից մեկի արագությունը 130մ/ր է, իսկ մյուսինը՝ 145մ/ր։ 

40×130=5200Մ

40×145=5800Մ

5800-5200=600Մ

Պատ’600Մ

4 Գտի՛ր այն եռանիշ թվերը, որոնց թվանշանների գումարը 4 է։ 121,211,112,130,310,130,400,220,

Գումարման զուգորդական հատկությունը

Գումարման զուգորդական հատկությունը

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Հաշվի՛ր օգտագործելով գումարման զուգորդական հատկությունից։

700+630+70=1400

415+392+8=815b

5440+60+493+7=6000

2․ Հաշվի՛ր տրված կողմերով քառանկյան պարագիծը՝ օգտվելով գումարման զուգորդական հատկությունից։

13սմ

3․ Մեծ միավորներից մեկն արտահայտի՛ր փոքր միավորով։ 

33մ6դմ=336

2տ5ց=25

23ց15կգ=2315

32կգ50գ=3250

4․ Երկու կից հողամասերից մեկի մակերեսը 225մ2-ով մեծ է մյուսի մակերեսից։ Որքա՞ն է հողամասերից յուրաքանչյուրի մակերեսը, եթե դրանց մակերեսները միասին 2445մ2 է։

2445-225=2220

2220÷2=1110

1110+225=1335

Պատ’1335մ, 2220մ

5․ Համեմատի՛ր 

7կգ850գ > 8կգ200գ

8տ40կգ > 8տ400գ

90տ10ց = 91տ

75ց32կգ = 7տ532կգ

6․ Հայկի մտապահած թվին գումարելով 64՝ կստանանք Արայի մտապահած թիվը։ Ո՞ր թվերն են մտապահել նրանք, եթե այդ թվերի գումարը 2344 է։ 

2344-64=2280

2280:2=1140

1140+64=1204

Պատ’1140,1204

7․ Երկու թվերից մեկը մյուսից մեծ է 25-ով։ Գտի՛ր այդ թվերը՝ գիտենալով, որ դրանց գումարը 425 է։ 

425-25=400 

400:2=200

200+25=225

Պատ’225,200

8․ Երեք հավասար թվերի գումարը 600 է։ Որքա՞ն է այդ թվերից երկուսի գումարը։ 

600:3=200

200+200=400

Պատ’400

9․ Ի՞նչ թվանշանով կարող է վերջանալ 5 իրար հաջորդող բնական թվերի արտադրյալը։ 

0 թվանշանով

10․ Հաշվի՛ր, թե քանի թվանշան է պետք բոլոր քառանիշ թվերը գրելու համար։ 

9999-1000=8999

Տնային առաջադրանքներ

1․ Հաշվի՛ր օգտագործելով գումարման զուգորդական հատկությունից։

120+800+200+40=1160

330+700+300+15=1345

4550+50+395+5=5000

2․ Հաշվի՛ր տրված կողմերով քառանկյան պարագիծը՝ օգտվելով գումարման զուգորդական հատկությունից։ 

11սմ

3․ Մեծ միավորներից մեկն արտահայտի՛ր փոքր միավորով։ 

20օր12ժ

21ժ15ր

45ր18վ

32կմ6մ=32006մ

11մ8սմ

4․ Կարենը խաղողի համար վճարեց 450դրամով ավելի, քան դեղձի համար։ Նա որքա՞ն վճարեց մրգերից յուրաքանչյուրի համար, եթե ընդամենը վճարեց 2650 դրամ։

2650-450=2200

2200:2=1100

1100+450=1550

Պատ’1550,1100

5․ Համեմատի՛ր 

5կմ400մ < 6կմ200մ

8մ40սմ = 8մ4դմ

5մ75սմ > 5մ7դմ

12դմ8սմ = 128սմ

6․ Լալայի մտապահած թվից հանելով 45՝ կստանանք Աննայի մտապահած թիվը։ Ո՞ր թվերն են մտապահել նրանք, եթե այդ թվերի գումարը 2349 է։ 

2349-45=2304 2304:2=1152

1152+45=1197

Պատ’Լալա1197,Աննա1152

7․ Երկու թվերից մեկը մյուսից փոքր է 35- ով։ Գտի՛ր այդ թվերը՝ գիտենալով, որ դրանց գումարը 435 է։435-35=400 400:2=200

200+35=235 

պատ’200,235

8․ Երեք թվերի գումարը 500 է։ Դրանցից երկուսի գումարը նույնպես 500 է։ Ո՞րն է երրորդ թիվը։ 0   

9․ Կարո՞ղ է արդյոք 10 հավասար թվերի գումարը վերջանալ 8 թվանշանով։ Ոչ

10․ Հաշվի՛ր DB հատվածի երկարությունը՝ գիտեալով, որ․ 

AC=41մմ,  AD=16մմ, BC=9մմ։ 

41-16-9=16մմ Պատ’DB=16մմ