домашние задания  

  1. Выписать 5 собственных и 5 нарицательных имен существительных.
  2. Написать синонимы к словам чересчур-слишком, зависнуть-лететь, ловкий-гибкий, родимый-родной, бодрый-работоспособный.
  3. Как же называется на самом деле главная река Америки? Найти в интернете несколько интересных фактов об этой реке.

Миссисипи — главная река крупнейшей речной системы в Северной Америке. Протекает исключительно на территории Соединённых Штатов Америки, хотя её бассейн распространяется и на Канаду. Регионы: Миннесота, Висконсин, Айова, Ил…Бассейн: 2 981 000 км²Длина: 3770 км Расход воды: 12 743 м³/с

4.Определить род имен существительных. Составить словосочетания. 

Существо-оно

шампунь-он

ничтожество-оно

дружище-оно

тамада-она

чудовище-оно

секретарь-он

окунь-он

желе-оно

сорока-она

страшилище-оно

библиотекарь-он

юноша-она

Մ. Գալշոյան Սպասում

  • Մ. Գալշոյանի «Սպասում» պատմվածքը պատմի՛ր:
  • Նկարագրի՛ր, բնութագրի՛ր Կոմիտասին:

Կներկայացնեմ մի շարք հայտնի մարդկանց կարծիքը Կոմիտասի մասին, նրանց նկարագրությունները շատ գեղեցիկ են ու իսկապես պատմում են Կոմիտասի մասին:

Օրինակ գրականագետ, արվեստաբան Գարեգին Լևոնյանը անձնական նկարագիր է տալիս Կոմիտասին, մանրակրկիտ նկարագրելով նրա կերպարը, արտաքին տեսքը.

«Անձնական նկարագիր միջահասակ, նիհար, ջղուտ և զգայուն, դեմքը դեղնավուն, աչքերը արտահայտիչ և վառվռուն, գլուխը ճաղատ, մորուքը ո՛չ «վարդապետավայել», այլ ծնոտի տակ միայն թողած, այսպես կոչված վագներյան, ինքը արագաքայլ և անհամբեր, միշտ շտապող, միշտ աշխատասեր, կյանքից գոհ, լավատես… Ապրում էր, կարելի է ասել, սպարտական կյանքով, ուտելու մեջ պարզ և չափավոր, չէր խմում ու չէր ծխում. քնում էր գարուն թե ձմեռ բաց պատուհանով և, որ գլխավորն էր, պառկում էր ուղղակի հատակի վրա, առանց ներքնակի և բարձի։ Նոտագրության մեջ մաքրասեր էր, գրում էր գեղեցիկ, իր իսկ տողած թղթերի վրա, այնպես որ նրա ձեռագրերից կարելի էր ուղղակի կլիշե պատրաստել»,- ասել է գրականագետ, արվեստաբան Գարեգին Լևոնյանը:

Իսկ նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանը նկարագրում է Կոմիտասի բնավորությունը, ցույց տալով թե ինչպիսի բնավորություն է ունեցել նա:

«Կոմիտասը չափազանց ուրախ և չափազանց աշխատասեր էր։ Նրա բնավորությունը միալար չէր, նա խիստ դյուրագրգիռ և երբեմն էլ բարկացող էր։ Սակայն նրա բարկությունը նման էր քամիներից քշվող ամպի ծվեններին, որոնց միայն մի վայրկյան է հաջողվում արևի լույսը խափանել, բայց այդ ծվենների արագորեն անցնելուց հետո՝ նորից արև, նորից զվարթություն և նորից ծիծաղ է տիրապետում։ Կոմիտասի զգայուն հոգին տառապում էր ուրիշների վշտերով։ Նա հեռուներում գտնվող իր ընդունակ, բայց չքավոր աշակերտներին օգնում էր հնարավորին չափ»,- ասել է նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանը:

Բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանը Կոմիտասի արվեստն է ներկայացրել, ցույց տալով, թե որքան մեծ ներդրում ունի նա ազգային երգի, երաժշտության ոլորտում:

«Կոմիտասը մեր ժողովրդի հպարտությունն է, նրա գործը՝ մեր ազգային անսպառ հարստությունը… Նա հայտնագործել է մեր ազգային երգը, հայկական երաժշտությունը, ազգային մելոսը՝ ինքնուրույն և անաղարտ։ Նա հիմն է դրել ազգային երաժշտական կուլտուրային… Կոմիտասը հայ երգով լույս աշխարհ հանեց դարերի խավարի մեջ կեղեքված ժողովրդի խուլ բողոքն ու ցասումը բռնության, ստրկության դեմ. նրա խեղդված վիշտը, իրավազուրկ կյանքը և պայծառ ապագայի հանդեպ տածած հավատը»,- ասել է բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանը։

Մեծանուն նկարիչ Մարտիրոս Սարյանը Կոմիտասին նկարագրել է, որպես բնության հրաշք:

«Կոմիտասը բնության հրաշքներից է: Մի՞թե հրաշք չէ՝ տասը տարեկան որբը գա Էջմիածին, կաթողիկոսի մոտ տաճկերեն երգի, հետո էլ…Նա պատարագ է ստեղծել: Նրա պատարագը մեր ժողովրդական ոգու խտացումն է: Դա մեծ արվեստ է, մեր ժողովրդական իսկական օպերան: Կոմիտասը խորն էր զգում ժողովրդական ոգին, և նա կարող էր գրել այդպիսի մեծ գործ…
Լսում եմ ու զարմանում նրա երգի պարզության վրա: Պարզությունը, բնականությունը, հանճարի ամենաբնորոշ հատկությունն է: Արվեստի հետ գործ ունենալիս չպիտի մտածես ինչպես է արված: Ամեն մի գիծ պետք է արժեք, բովանդակություն ունենա: Գաղտնիքն էլ հենց պարզության մեջ է: Բնությունն էլ է այդպես՝ պարզ ու անբացատրելի: Դու կարծում ես՝ մենք լրիվ հասկանու՞մ ենք Կոմիտասին: Նրա մեծությունն իր մեջ է, ոչ ոք չի սովորեցրել, բայց նա զգացել է, մտել բնության մեջ: Այս երաժշտությունն իր կանոններն ունի, որը թելադրված է մեր երկրի ու ժողովրդի ոգով….»: Կոմիտասին այսպես է բնութագրել մեծանուն նկարիչ Մարտիրոս Սարյանը:

Այս բոլորը ընթերցելուց հետո ակամայից ցանկանում ես ծանոթ լինել մեծանուն Կոմիտասին:

  • Գրի՛ր շուրջբոլոր, անմիջնորդ, հանդարտ, ծածուկ, գոցել, բառերի հոմանիշները:
  • Շուրջբոլոր-շրջակայք,
  • անմիջնորդ-
  • հանդարտ-խաղաղ, հանգիստ
  • ծածու-գաղտնի
  • գոցել-փակել, ծախկել
  • Բացատրի՛ր  գլուխ տալ, գլուխ ջարդել դարձվածքների իմաստը, գտի՛ր այլ դարձվածքներ գլուխ բառով
  • գլուխ տալ-խոնարհվել
  • գլուխ ջարդել-մտածել
  • գլուխ գովան-պարծենկոտ
  • գլուխ կորցնել-խառնվել:

3-րդ ուսումնական նյութ

կայի՞ն անծանոթ բառեր։ Եթե կան, որո՞նք են, ինչպե՞ս գտար բացատրությունը։Բացատրությունը գտա առցանց բառարանում։
խոյանալ-Խոյի նման վրա վազել

ողորկված-Հղկելով ողորկ դարձնել

նոճու-Նոճազգիների ընտանիքին պատկանող մշտադալար ծառ:

ակնեղեն-Թանկագին քարեր և նրանցից պատրաստված զարդեր

ղարթ-Կոպիտ

բուրդ- Կաթնասունների մազե ծածկը՝ մորթի վրա

բալասան-Զանազան ծառերից և ծաղիկներից ստացվող հյութ, որ պարունակում է խեժ և եթերային յուղեր:

  • ներկայացրո՛ւ, պատմի՛ր կարդացածդ նյութը

  • կարո՞ղ ես կիրառել քո կարդացածը։ Եթե այո՝ որտե՞ղ, ինչպե՞ս։ Այո այդ գրքի մեջ գրված էր մի մաս որտեղ նա աղքատներին գումար է տալիս որ նրանք կարողանան ապրել, կարծում եմ այս գրքում շատ ուսուցողական մտքեր կան։
  • ո՞ւմ կառաջարկեիր կարդալ այդ նյութը

Ընկերներիս, քանի որ մենք դեռ փոքր տարիքից շատ խորհուրդներ կարող ենք կարդալ այս գրքում, իսկ հետո օգտագործել մեր կյանքում։

  • ի՞նչ ես կարծում՝  ինչպե՞ս ես կարդում-բավականին լավ
  • ձեր ընտանեկան դպրոցը (ծնողդ, ընտանիքի մյուս անդամները) ի՞նչ կարծիքի է քո կարդալու և կարծիքդ արտահայտելու մասին /կարող է ասել ընտանեկան դպրոցի անդամներից մեկը/:Մայրիկս կարծում է որ ես բավականին լավ եմ կարդում։

Մանչուկն ու Կառլսոնը Ա. Լինդգեն.

(հատված)

Ստոկհոլմ քաղաքը սովորական քաղաք է: Այդ քաղաքի շատ սովորական մի շենքում ապրում է սովորական մի ընտանիք; 

Այդ ընտանիքում բոլորը սովորական են՝ հայրիկն էլ է սովորական, մայրիկն էլ: Բոսան, Բետան և Մանչուկն էլ սովորական երեխաներ են: 

Ամբողջ շենքում ընդամենը մի անսովոր արարած կա՝ Կառլսոնը, որը ապրում էր տանիքի վրա: 

Գուցե ուրիշ քաղաքներում տանիքի վրա ապրելը սովորական բան է, բայց այստեղ ոչ ոք տանիքի վրա չի ապրում: 

Կառլսոնը փոքրիկ, հաստլիկ, ինքնավստահ մարդուկ է: Նա կարողանում է թռչել, հենց իր փորի վրայի կոճակը սեղմի, մեջքին գտնվող փոքրիկ շարժիչը կաշխատի, մի քիչ հետո կպտտվի պտուտակը, և Կառլսոնը կթռչի: 

Նա շատ լավ է զգում տանիքի վրա, ամեն երեկո նստում է ու նայում աստղերին. տանիքից աստղերն ավելի լավ են երևում: 

Մարդիկ նույնիսկ չգիտեն, որ տանիքի վրա տնակ կա, չեն էլ կարող տեսնել, որովհետև այն թաքնված է ծխնելույզի ետևում: Ընդհանրապես, մեծերը ուշադրություն կդարձնե՞ն այդքան փոքր տան  վրա:  

Մանչուկին տանը բոլորը սիրում են ու երես տալիս: Բայց այդ օրը, երբ նա ու Կառլսոնը ծանոթացան, այնքան էլ հաջող օր չէր, և Մանչուկ լինելը բոլորովին էլ հրաշալի չէր: Բոլորը նեղացրել էին նրան, իսկ հայրիկը բարկացել էր դպրոցից ուշ գալու համար: 

-Թափառում ես փողոցներում,- ասել էր նա: 

Բայց ախր, հայրիկը չգիտեր, որ ճանապարհին մի փոքրիկ, սիրունիկ շնիկ էր հանդիպել, հոտոտել էր իրեն, շարժել պոչիկը, կարծես ուզում էր ի՛ր շունը դառնալ: Մանչուկը նրան կբերեր, բայց ո՞վ կթողներ տանը շուն պահել: Բացի դրանից,այդ ժամանակ մի մորաքույր էր հայտնվել  և կանչել շանը. 

-Ռիկի՛, Ռիկի՛: 

Փոքրիկը հասկացել էր, որ շունը երբեք իրենը չի լինի: 

-Ուրեմն ամբողջ կյանքում առանց շան եմ ապրելու,- տխուր ասաց Մաչուկը:- Ա~յ, մայրիկ, դու հայրիկ ունես, Բեսան և Բետան միշտ միասին են, իսկ ես… ես մենակ եմ, ոչ ոք չունեմ: 

-Սիրելի Մանչուկ, չէ՞ որ բոլորս քոնն ենք, – ասաց մայրիկը: 

-Չգիտեմ..,- հոգոց հանեց Մանչուկը, ու նրան հանկարծ թվաց, թե ինքը մեն-մենակ է աշխարհում ու ոչինչ չունի: 

Ասենք՝ մի սենյակ ունի և գնաց այնտեղ: 

1.      Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

Ամբողջ 

թռչել

կդարձնեն 

երբեք

2.      Գրի՛ր տեքստում ընդգծված բառերի հականիշները:

ա/ սովորական-անսովոր

բ/փոքրիկ -մեծ

գ/սիրունիկ-գեշ

դ/տխուր-զվարթ

3.      Տխուր նշանակում է «տրտում,թախծոտ, անուրախ»: Ի՞նչ իմաստով է գործածվել բառը տխուր գրիչ  արտահայտության մեջ: 

Անսարք, անհետաքրքիր։

4.      Ձեռք մեկնել դարձվածքը նշանակում է. 

ա/ձեռքը բռնել

 բ/օգնել, օժանդակել ++

գ/վնասել 

դ/կաշկանդել

5.      Օտար բառերը փոխարինի՛ր հայերեն տարբերակներով 

ա/ավարիա֊ վթար

բ/աֆիցեր ֊սպա

գ/դիրեկտոր֊ տնօրեն

դ/զիբիլ ֊աղբ

6.      Տեքսից դո՛ւրս գրիր չորս գոյական, որոնք դրված են հոգնակի թվով: 

Երեխաներ 

Մարդիկ

Աստղեր

Մեծեր 

7.      Տեքստից դո՛ւրս գրիր չորս  բայ:

Ապրել

Զգալ

 Հոտոտել                  

Սպասել                  

8.      Լրացրու ասացվածքները՝ օգտվելով տրված բառերից: 

ա/ Ավելի լավ է դառը ճշմարտությունը, քան քաղցր սուտը: 

բ/Դու ուրիշին օգնիր, աստված էլ քեզ կօգնի: 

գ/Ամեն գործի վերջն է գովելի։

դ/դատարկ տակառը բարձր ձայն կհանի։

գովելի, Աստված, ճշմարտությունը, տակառը

9.      Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը.

Արևի պես է,

Կլոր երես է,

Սերմը՝ ճնճղուկի

կտուցի պես է:

                                Արևածաղիկ 

10.   Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ ընդարձակ նախադասություն:

Մանչուկին տանը բոլորը սիրում են ու երես տալիս: 

11.   Տեքսից դո՛ւրս գրիր մեկ հարցական նախադասություն:

Մեծերը ուշադրություն կդարձնե՞ն այդքան փոքր տան  վրա:  

12.   Նկարագրի՛ր Կառլսոնին:

Կառլսոնը փոքրիկ, հաստլիկ, ինքնավստահ մարդուկ է: Նա կարողանում է թռչել։

13.   Կուզեի՞ր  լինել Մանչուկի փոխարեն: 

Այո

Ինչո՞ւ:

Ես կցանկանայի Մանչուկի փոխարեն ընկերություն անել Կառլսոնի հետ։

14.   Ի՞նչ երազանք ուներ Մանչուկը:

Շունիկ ունենալ։

15.   Ինչպե՞ս կուզեիր, որ ավարտվեր այս պատմությունը:

Մանչուկը գրկեր իր երազած շնիկին և շատ երջանիկ լիներ։

Առաջադրանք

«Երևան քաղաքի թանգարանները»  մաս 2

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան

Ս.Փարաջանովը համաշխարհային փառքի արժանացած մի քանի` «Մոռացված նախնիների ստվերները» /1964/, «Սայաթ-Նովա» կամ «Նռան գույնը» /1969/, «Լեգենդ Սուրամի ամրոցի մասին» /1985/, «Աշուղ Ղարիբ»/1988/ գլուխգործոց ֆիլմերի հեղինակն է: Ժամանակակիցների կողմից բարձր գնահատված նրա պոետիկական կինոլեզուն յուրահատուկ ներդրում է կինոարվեստում:

Ս.Փարաջանովի էսթետիկայի համակարգում առանձնակի տեղ է գրավում արևելյան, այդ թվում նաև հայկական և եվրոպական արվեստների ավանդույթներով սնվող պլաստիկ արվեստը: 

Թանգարանը հիմնադրվել է 1988թ-ին Հայաստանի ժող. արվեստի պետական թանգարանում կազմակերպված Ս.Փարաջանովի գործերի Հայրենիքում առաջին ցուցահանդեսից հետո: Հավաքածուի մի մասը ցուցահանդեսից հետո 40 հազար ռուբլիով գնվել է, իսկ մյուս մասը Փարաջանովն է նվիրել իր թանգարանին:

Նույն թվականին «Ձորագյուղ» ազգագրական թաղամասում Սարգիս Փարաջանյանցին հատկացվեց երկու կից կառույց` բնակության և թանգարանի համար: 1988թ-ի երկրաշարժի պատճառով Հայաստանում շինարարական աշխատանքները միառժամանակ դադարեցվեցին: Այդ էր պատճառը, որ թանգարանը բացվեց միայն 1991 թվականին:

Թանգարանի հիմնական հավաքածուն բաղկացած է մոտ 600 Փարաջանովի աշխատանքներից. գծանկարներ, ֆիլմերի համար արված էսքիզներ, տիկնիկներ, գլխարկներ, որոնցից շատերը ցուցադրվել են Երևանում Ժողովրդական արվեստ թանգարանում 1988 և 1989 թթ., ինչպես նաև կենդանության օրոք նրա կամքով Երևան տեղափոխված թիֆլիսյան տան կահ-կարասին և անձնական իրերը: 

Գոյության տարիների ընթացքում թանգարանի ֆոնդը համալրվել է և այսօր առարկաների թիվը հասնում է 1500 միավորի: Ֆոնդերում պահպանվում են ռեժիսորի նամակագրությունը` նամակներ ուղղված Լիլի Բրիկին, Ա. Տարկովսկուն, Յու. Նիկուլինին, Վ. Քաթանյանին և մշակույթի այլ գործիչների: Թանգարանի ցուցադրությունում ընդգրկված է շուրջ 700 ստեղծագործություն: Հուշային երկու սենյակներում վերականգնվել են Փարաջանովի թիֆլիսյան տան և կիևյան բնակարանի ներքին հարդարանքի որոշ հատվածներ:

 Հեղինակի ինքնատիպ ռեակցիան կյանքի իրադարձությունների նկատմամբ, նրա պլաստիկ աշխարհընկալումը արտահայտված են նրա ստեղծագործությունների` ասամբլաժների, հարթ և տարածական կոլաժների, գծանկարների, կինոֆիլմերի էսքիզների միջոցով:

Սերգեյ Փարաջանովի ստեղծագործությունը իր համանմանը չունի համաշխարհային արվեստում: Այն աչքի է ընկնում իր բարձր վարպետությամբ, վառ երևակայությամբ և սրամտությանբ: Նրա աշխատանքներին առանձնակի հմայք և փայլ է հաղորդում օգտագործված առարկաների և նյութի զանազանությունը: 

Դրանց մեծ մասը ստեղծված է ազատազրկման մեջ:

Փարաջանովը սովետական իշխանությունների կամոք 15 տարի զրկվեց կինոարվեստից, որոնցից 1973-1977 և 1982 թ-ները անցկացրեց խիստ ռեժիմի ճամբարներում և բանտերում:

Գոյության 27 տարիների ընթացքում թանգարանը կազմակերպել է 64 ցուցահանդես 30-ից ավել երկրներում, այդ թվում` Կաննում, Սալոնիկում, Մոսկվայում, Կիևում, Հռոմում, Լոնդոնում, Լոս Անջելեսում, Թեհրանում, Պեկինում, Փարիզում, Բրազիլիայում, Կանադայում, Վիլնյուսում, և այլուր:

Մայր Հայաստան ռազմական թանգարան Ցուցասրահներ

«Մայր Հայաստան» ռազմական պատմության թանգարան

1970-ին հուշարձանում բացվեց «Հայաստանը Հայրենական մեծ պատերազմում 1941-1945 թվականներին» առաջին թանգարանը, բայց 1995-ին այն վերանվանվեց ՀՀ ՊՆ ռազմական թանգարան: Երկրորդ ցուցահանդեսը կրում է «1988-1994 թվականների արցախյան ազատագրական պատերազմը» խորագիրը: 

Առաջին հարկում կտեսնեք հայերի նկարներ, ովքեր մասնակցել են Հայրենական մեծ պատերազմին: Այստեղ ցուցադրված են հայկական 6 ազգային դիվիզիայի գործողությունները և հայ մարշալների հերոսական սխրանքները ՝ Հովհաննես Բաղրամյան, Հովհաննես Իսակով, Համազասպ Բաբաջանյան, Արմենակ Խամպերյանց: Կտեսնեք Խորհրդային Միության հերոսների դիմանկարներ, և նրանց անունները՝ փորագրված են Պատվո սրահում գտնվող սև գրանիտի պատին:

Երկրորդ հարկի ցուցահանդեսը նվիրված է Արցախի Ազատագրական շարժմանը, որտեղ կտեսնեք Հայաստանի և Արցախի ազգային հերոսներին: Ցուցադրված են հերոսների ռազմական գործողությունները, Հայաստանի Հանրապետության բանակի զինված ուժերի տեսակները, Արցախի հնագույն մայրաքաղաքի `Շուշիի ազատագրման դիորիան և այլն: Այլ պատմական արտեֆակտների շարքում կա նաև մի քարտեզ, որի վրա հայկական ուժերը գծագրել են Շուշիի գրավումը: 

Պատերազմի թանգարանի երրորդ հարկը հանդիսությունների սրահն է, որի հարակից տարածքում գտնվում է Անհայտ զինվորի գերեզմանը: Այն նվիրված է պատերազմում զոհված կամ անհայտ կորածների հիշատակին: 

Երևանում բարձրադիր բլրի վրա տեղակայված արձանը կարծես Երևանի պահապանը լինի: Ամեն տարի ՝ մայիսի 9-ին, հազարավոր հայեր այցելում են Հաղթանակի զբոսայգի և «Մայր Հայաստան» արձանին՝ հարգանքի տուրք մատուցելու Հայրենական և Արցախյան պատերազմների հերոսների հիշատակին։

«Մայր Հայաստանի» արձանը խորհրդանշում է պայքարի միջոցով խաղաղության հասնելը:

Կոմիտաս թանգարան-ինստիտուտ

Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը պաշտոնապես իր դռները բացեց 2015 թ. հունվարի 29-ին՝ նպատակ ունենալով համակողմանիորեն ներկայացնելու Կոմիտասի կյանքն ու գործունեության տարբեր ոլորտները, հանրահռչակելու նրա բազմակողմանի երաժշտական ժառանգությունը: Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը կառուցելու որոշումը կայացվել է 2013 թ. մայիսի 30-ին, «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նիստում՝ ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի առաջարկի հիման վրա:
Մեծ կարևորություն ունեցող կառույցը հագեցած է ժամանակակից տեխնոլոգիաներով, ունի համերգասրահ, մշտական և ժամանակավոր ցուցադրություններ: Այստեղ գործում են գիտահետազոտական կենտրոն, համերգային դահլիճ, երաժշտական ստուդիա, գրադարան:

Մայիսի 18

Առաջադրանքներ դասարանում և տանը

Բառերից անջատի´ր նախածանցները:

Վերհանել, դժբախտ, անհնար, չկամ, չգալ, դժգոհ, անհեռատես, արտաբյուջե, ներմուծել:

հանել, բախտ, հնար, կամ, գալ, գոհ, հեռատես, բյուջե, մուծել:

Պարզ բառերին արմատներ ավելացրո´ւ և ստացի´ր բարդ բառեր:

Շուն, գինի, բույս, հույս, լույս, տարի, օր:

Շնաձուկ, գինեգործ, բույսակեր, հուսախաբ, լուսավոր, տարեմուտ, այսօր:

3. Գրի´ր բառերի առաջին արմատները չհնչյունափոխված ձևով և որոշի´ր, թե բառերում ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Օրինակ՝ լուսամուտ- լուս-լույս

Լույս այգի, սիրել, առու, գոտի, մութ, հույս, ընկույզ,  գրել, իջնել

Առանձնացրո´ւ գոյականները:

Աշխատելով, աշխատանք, հիշողություն, մազերից, հոգիներին, գեղեցիկ, դանդաղ, գեղեցկություն, մեղմորեն, խոսելով, գրիչով, խոսքով, վազելով, վազքով, սեղանում, անտառում, խոսում, գոռում, մեծանում, խոսքում, վերադառնալով, տնտեսուհի, հաճելի:

5. Բառերը բաժանի´ր արմատների, ածանցների: Չմոռանա´ս հոդակապը:

        Օրինակ՝ Մարդակեր =մարդ+ա+կեր

       Դաս+ա+ցուցակ, չ+տես, մարդ+ա+կեր, յուղ+ոտ, հաց+աման, աման+եղեն, լուս+ավոր, լուս+ա+մուտ, ան+տես+անելի, խոշոր+ա+ցույց, ցուց+ա+մատ, դռ+նակ, լավ+ություն, ան+հոգնել, դժ+գոհ, քար+ոտ, պարսիկ+ուհի, հայ+ուհի, Վրա+ստան:

6. Ա խմբի բառերին միացրո´ւ Բ խմբի ածանցները և ստացի´ր նոր բառեր:

  Ա. Հաց, հայ, հնդիկ, հոտ, գոհ, գարուն

   Բ. Եղեն, ան, դժ, ային, ստան, ուհի

հացեղեն

հայուհի

հնդկաստան

դժգոհ

գարնանային 

անհոտ

7.Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված բառերից մեկը:

Նստելու համար մի հարթ տեղ եմ փնտրում: 

Քամին ամբողջ հարդը բարձրացրել ու պտտում էր օդում: 

Տարբեր ախտեր քայքայել էին մարմինը: 

Փոշիով ու աղտով էր ծածկված փողոցը: 

Մի ուղտ քարավանից առանձնացել էր: 

Քո արած ուխտ թանկ է բոլորիս համար: 

8.Տրված բառերը գործածելով՝ պատմություն հորինի՛ր:

Թախտ, զմրուխտ, նախշուն,  ճամփորդ, ճեղք, կողպեք, գաղտնիք, ճամփորդել,սանդուղք,  վախկոտ, տախտակ, եղբայր, նուրբ, երփներանգ, համբուրել

Ես առավոտյան համբուրեցի իմ նուրբ եղբորը և գնացի ճամփորդության։ Ճափորդության ժամանակ ես տեսա զմրուխտի նման քար և որոշեցի որպես հիշատակ պահել ինձ։ Վերադարձին տեսա շատ վախկոտ շուն, որը վախից թաքնվել էր ու տխուր հայացքով նայում էր։ Գնացի տուն, տանը ես որոշեցի պիցցա պատրաստել, պատրաստի խմոր արդեն կար տանը, տախտակի վրա կտրատեցի պիցցայի համար անրաժեշտ մթերքները։ Երբ արդեն պիցցան պատրաստ էր, պատուհանի ճեղքից տեսա, որ մայրիկս վերադառնում է։ Հանկարծ լսվեց սանդուղքով բարձրացող մայրիկիս ոտնաձայները, ապա տան կողպեքի ձայնը ու մայրիկս ներս մտավ երփներանգ ծաղիկները ձեռքին, նա հոգնած նստեց թախտին ու համտեսեց իմ պատրաստած համեղ պիցցան։

«Моя мечта»

«Моя мечта»

Я мечтаю сделать мой мир в котором я бы создал мой алфавит. В этом мире будет самая высшая технология и будет много умных людей. Главное то что что в этом мире будет машина времени, и люди могут путешествовать. В моем  мире  будет высшая защита он будет  самым  сильным и защищен от всех бед. Том не будет войны и несправедливости

Как вы думаете, зачем людям нужна мечта? В чём отличие между мечтой и целью? Есть ли мечта у вас? Что вы делаете для её достижения?

Задания (повтор пройденного материала)

1. Вставьте пропущенные буквы:

В одном городе жил сапожник. Жена умерла, а детей у него не было, и он чувствовал

себя очень одиноким. Однажды вечером он вырезал из дерева фигурку мальчика. Но ему

хотелось спать и он не закончил работу, не успел вырезать нос. Утром он ушёл на работу,

а когда вернулся, ему показалось, что в доме кто-то есть. Вдруг из кухни вышел маленький мальчишка с длинным-предлинным носом. Сапожник понял, что его деревянная фигурка ожила. Он обрадовался – теперь у него был сын! Так осуществилась его мечта.

2. Исправьте ошибки в тексте (всего 24 ошибки):

Красная Шапочка жила с матерью, а бабушка жила в другой деревне. Oдин раз мама папрасила

девушку пойти к бабушке и отнести ей масло и хлеб. Девочка решила идти через лес, но в лесу ей

повстричался волк. «Куда идешь?» – спросил волк, и когда он узнал адрес бабушки, он прибежал туда

ранше, чем Красная Шапочка. Мы все знаем, что было дальше.

3. Допишите окончания:

Голубоглазая девочка Оля живет в симпатичном маленьком городке в одноэтажном домике под красной крышей . Каменный дом окружен небольшим садом, в котором стоит деревянная беседка со столом и скамейкой , – здесь Оля любит сидеть в одиночестве и читать книги. У неё длинные летние каникулы, так что за лето Оля прочитает целую кучу книг про необыкновенные истории.

Жизнь в маленьком городке не так уж проста, как может показаться с первого взгляда. В доме напротив есть какая-то тайна. Оля давно наблюдает за этим домом, в саду которого созревают и падают на землю яблоки, но никто их не собирает.

Оля постоянно ломает голову над тайнами соседнего дома, но никак не может разгадать её.

Ведь если дом необитаем, то это одно дело, но, когда ночью там светятся окна, а за ними мелькают тени, то это странно.

Однажды теплой летней ночью девочка открыла окно своей спальни, спрыгнула в сад и вышла на тёмных улиц. Она подошла к дому напротив. Окна дома светились огнями, а за занавесками мелькала чья-то тень.

4. Выберите и оставьте правильный вариант:

Кошки

Однажды по  дорожке,

Я шёл к себе домой.

Смотрю и вижу: кошки

Сидят ко мне спиной.

Я крикнул: – Эй, вы, кошки!

Пойдёмте-ка со мной.

Пойдёмте по  дорожке.

Пойдёмте-ка домой.

Скорей пойдёмте, кошки,

А я вам на обед,

Из  лука и картошки, 

Устрою винегрет.

– Ах, нет! – сказали кошки. –

Останемся мы тут!

Уселись на  дорожке,

И дальше не идут.

Եղեգնուհին

3 մաս

Շատ տխուր է թագավորի որդին։ Օրեր են

անցնում, բայց նորահարսի գեղեցկանալու մասին

լուր չկա․ ինչքան լավ են պահում, այնքան ավելի է պլպլում նա, ինչպես սև սաթ, և գիրանում

ու հաստանում է խոզի պես։

Թագավորի որդին իր մտատանջությունն ու սրտնեղությունը փարատելու համար գնաց դեպի

գետի ափն զբոսնելու։ Այնտեղ նա ձկնորսներ տեսավ, որոնք ուռկանով ձուկն էին որսում։

Կանչեց նրանց իր մոտ և ասաց.

― Ուռկաններդ ձգեցե՛ք ահա այսինչ տեղը, ուզում եմ բախտս փորձել, ինչ որ դուրս գա՝ իմս է։

Ուռկանը ձգեցին, և դուրս եկավ մի հրաշալի ձուկն՝ ինքն արծաթի, իսկ թևերը ոսկի։

Զարմացան որսորդները, այնպիսի ձուկն նրանք ո՛չ լսած և ո՛չ տեսած էին։

― Քե՛զ է միայն արժանի այս ձուկը,― ասացին նրանք թագավորի որդուն,― եթե առանց քեզ

էլ բռնած լինեինք, պիտի բերեինք քեզ ընծա։

― Շնորհակա՛լ եմ,― ասաց թագավորի որդին և նրանց լավ վարձատրեց։ Ձուկը տարավ և

ձգեց իր ծաղկանոցի ավազանը, և այնուհետև էլ նրա մոտից չէր հեռանում, նրան նայելուց չէր

կշտանում, նրա մոտ էր ուտում, խմում և ննջում։

Բոշա աղջիկն իմացավ, որ մի հրաշալի ձուկ է բռնել թագավորի որդին, և իսկույն հասկացավ, 

որ նա ի՛նքն է Եղեգնուհին, որ սպանվելուց հետո ձկան կերպարանք է ստացել, էլ քունը

չտարավ։ Եվ մեկ օր ասաց նաժիշտներին.

― Ի՞նչ կարող եմ գեղեցկանալ, քանի որ թագավորի որդին խորշում է ինձանից և իր սերը մի

ձկան է տվել։ Եթե այդ գեղեցիկ ձուկը մորթեն և ուտեցնեն ինձ՝ իմ գեղեցկությունը կրկին վրաս

կգա։

Այս բանը շատ որ ասաց և հավատացրեց ամենքին՝ ճարահատյալ ձուկը մորթեցին և

ուտեցրին բոշային, բայց նա էլի մնաց բոշա ու բոշա։

Կարդա՛  Ղ. Աղայանի «Եղեգնուհին» հեքիաթի 3-րդ մասը,  դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը։

Ուռկան-Ձուկ որսալու ցանցահյուս

ընծա-նվեր

ավազան-Արհեստական ջրամբար

ճարահատյալ-ճար չգտնել

Ճանապարհ, ժամանակ արագություն

Ճանապարհ, ժամանակ արագություն

Դասարանական առաջադրանքներ

1 Հաշվի՛ր ավտոմեքենայի և ավտոբուսի արագությունները գիտենալով, որ ավտոմեքենան 240կմ ճանապարհն անցել է 3 ժամում, իսկ ավտոբուսը՝ 4 ժամում։ 

240:3=80

240:4=60

Պատ’60կմ(ժ)80կմ(ժ)

2. Ավտոմեքենան առաջին 2 ժամում ընթացավ 80կմ/ժ արագությամբ, իսկ հաջորդ 2 ժամում՝ 20կմ/ժ-ով արագ։ Որքա՞ն ճանապարհ անցավ ավտոմեքենան այդ 4 ժամում։ 

80×2=160կմ(ժ)

80+20=100կմ(ժ)

100×2=200կմ(ժ)

200+160=360կմ(ժ)

Պատ’360կմ(ժ)

3 Զբոսաշրջիկը 3 ժ գնաց ավտոբուսով 80կմ/ժ արագությամբ, այնուհետև 2ժ գնաց ձիով 10կմ/ժ արագությամբ։ Դրանից հետո նրան մնաց անցնելու ևս 7կմ։ Որքա՞ն ճանապարհ էր նախատեսել անցնել զբոսաշրջիկը։ 

80×3=240(կմ)(ժ)

10×2=20(կմ)(ժ)

240+20+7=267(կմ)(ժ)

Պատ’267(կմ)(ժ) 

4 Գնացքը երկու օրում միևնույն արագությամբ անցավ 1400կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը նա գնաց 8ժ, իսկ երկրորդ օրը՝ 4ժ-ով ավելի։ Որքա՞ն ճանապարհ անցավ նա երկրորդ օրը։ 

8+4=12ժ

12+8=20ժ

1400:20=70(կմ)ժ)

70×8=560(կմ)

12×70=840(կմ)

Պատ’840(կմ)

5 A վայրից միաժամանակ միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու մեքենա։ Որքա՞ն կլինի նրանց միջև հեռավորությունը շարժվելուց 2ժ հետո, եթե նրանցից մեկի արագությունը 70կմ/ժ է, իսկ մյուսինը՝ 80կմ/ժ։ 

70×2=140(կմ)

80×2=160(կմ)

160-140(կմ)

Պատ’20(կմ)

Տնային առաջադրանքներ

1 Հեծանվորդը առաջին 2 ժամում ընթացավ 18կմ/ժ արագությամբ, հետո արագությունը 3կմ/ժ-ով փոքրացրեց և գնաց ևս 2 ժամ։ Նա որքա՞ն ճանապարհ անցավ այդ 4 ժամում։ 

18×2=36

18-2=15

15×2=30    

36+30=66     Պատ’66

2 Զբոսաշրջիկը 4 ժ գնաց ավտոբուսով 70կմ/ժ արագությամբ, այնուհետև 5ժ գնաց ձիով 20կմ/ժ արագությամբ։ Դրանից հետո նրան մնաց անցնելու ևս 5կմ։ Որքա՞ն ճանապարհ էր նախատեսել անցնել զբոսաշրջիկը։ 

70×4=280

5×20=100

280+100+5=385

Պատ’385

3. Գյուղից դեպի սար միաժամանակ մեկնեցին երկու հեծյալ։ Որքա՞ն կլինի նրանց միջև հեռավորությունը մեկնելուց 40ր հետո, եթե նրանցից մեկի արագությունը 130մ/ր է, իսկ մյուսինը՝ 145մ/ր։ 

40×130=5200Մ

40×145=5800Մ

5800-5200=600Մ

Պատ’600Մ

4 Գտի՛ր այն եռանիշ թվերը, որոնց թվանշանների գումարը 4 է։ 121,211,112,130,310,130,400,220,

Ջաննի Ռոդարի: Երկիր, որտեղ ոչ մի սուր բան չկա

Без названия (2)

Ջովանինոն շատ էր սիրում ճանապարհորդել:   Ճամփորդեց-ճամփորդեց, մի օր էլ հայտնվեց այնպիսի երկրում, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար:  Տներն այդ երկրում կառուցված էին առանց սուր անկյունների, նրանք կլոր էին:  Շենքերի տանիքներն էլ էին կլոր: Ճանապարհի կողքին, որտեղով քայլում էր Ջովանինոն, թփերի ու վարդերի պուրակ կար: Ջովանինոն  որոշեց մի վարդ  քաղել և զարդարել իր   բաճկոնը: Նա   զգուշությամբ ուզում էր պոկել վարդը, որպեսզի մատը չծակի, բայց տեսավ, որ վարդը փուշ չունի, ուրեմն՝  իր մատը չի ծակի:  Այդ ժամանակ թփերի ետևից հայտնվեց քաղաքային պարեկը և ժպտալով հարցրեց Ջովանինոյին.

-Դուք երևի չգիտե՞ք, որ չի  կարելի վարդ քաղել:

-Ներեցեք ինձ … ես չմտածեցի,  որ…

-Այդ դեպքում Դուք պետք է վճարեք տուգանքի կեսը,- ասաց պարեկը և սկսեց գրել անդորրագիրը:
Ջովանինոն  հանկարծ նկատեց, որ պարեկի գրիչը սուր չէ, և խնդրեց ցույց տալ այն:

— Խնդրեմ ,- ասաց պարեկը և մեկնեց գրիչը:

Գրիչը, ինչպես նաև պարեկի  թուրը , ամենևին սուր չէին , դրանք բութ էին, բութ:

— Սա ի՞նչ երկիր է, այստեղ ամեն ինչ տարօրինակ է:

Այստեղ ոչ մի սուր բան չկա,- բացատրեց պարեկը:

-Իսկ մե՞խը,- հարցրեց Ջովանինոն,- չէ ՞ որ այն պետք է սուր լինի:

-Մենք մեխ չենք օգտագործում: Մեխի փոխարեն սոսինձ ենք օգտագործում:  Իսկ հիմա բարի եղեք ինձ երկու անգամ ապտակել:

Զարմանքից Ջովանինոյի բերանը բաց մնաց.

-Ո՛չ, ո՛չ, ի՞նչ եք ասում, ես չեմ ուզում հայտնվել բանտում, եթե այդպես է, ես պատրաստ  եմ  երկու ապտակ ստանալ:

-Բայց մեզ մոտ այդպես է ընդունված. լրիվ տուգանքը՝ չորս ապտակ, կեսը՝ երկու,- պատասխանեց պարեկը:

-Երկու ապտակ պարեկի՞ն:

-Այո՛:

-Բայց դա իրավացի չէ, այդպես չի կարելի:

-Իհարկե արդարացի չէ. այդպես չի՛ կարելի :

-Իհարկե արդարացի չէ, և որպեսզի այդպես չլինի, ոչ ոք օրենքը չի խախտում: Դե,  ես սպասում եմ. տվեք ինձ երկու ապտակ և մյուս անգամ ավելի զգույշ եղեք:

-Բայց ես չեմ ուզում ձեզ ապտակել:

-Այդ դեպքում ես ստիպված եմ ձեզ առաջարկել լքել մեր երկիրը:

Եվ Ջովանին ստիպված եղավ հեռանալ այն երկրից, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար: Բայց նա երազում էր վերադառնալ այնտեղ և ապրել ամենաօրինակելի օրենքներով և ամենադաստիարակված մարդկանց հետ:

1.Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:

կողքին, վարդ, տարօրինակ, անգամ։

 2.  Փուշ  բառի ուղիղ և փոխաբերական իմաստներով կազմի՛ր մեկական նախադասություն:
Ամառվա փուշը ձմեռվա նուշն է։

Փոքրի եղբորս մատը փուշ մտավ ու շատ ցավեցրեց նրան։

3. Ի՞նչ է նշանակում  պուրակ  բառը.

ա/ բանջարանոց

բ/ արտ

գ/ զբոսայգի

դ/ ծաղկի խանութ

4. Տեքսից դուրս գրի՛ր ընդգծված բառերը՝ դիմացը գրելով ըստ կազմության դրանց տեսակը:
որտեղ– բարդ
մատ – պարզ
քաղաքային– պարզ ածանցավոր
գրիչ -պարզ ածանցավոր
5. Տեքստում ընդգծված նախադասությունից առանձին սյունակներով դո՛ւրս գրիր երկու գոյական, մեկ ածական, մեկ բայ:

տներ, երկիր

սուր

կառուցված էին

6. Կազմի՛ր տրված բայերի ուղիղ ձևերը:
ա/ճամփորդեց – ճափորդել
բ/պետք է վճարեք – պետք է վճարել
գ/ասաց – ասել
դ/երազում էր – երազել

7. Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ նախադասություն:
Ջովանինոն շատ էր սիրում ճանապարհորդել:

8. Լրացրո՛ւ առած-ասացվածքները՝ օգտվելով տրված բառերից.

ա/Ինձ համար արա, քեզ համար սովորիր:
բ/Խաչն իմն է զորությունը ես գիտեմ:
գ/Փողոցում գտածը փողոցում էլ կկորցնես:
դ/ Այսօրվա գործը վաղվան չեն թողնի:

զորությունը, սովորիր, գտածը, այսօրվա

9. Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:
Ջովանինոն  որոշեց մի վարդ  քաղել և զարդարել իր   բաճկոնը:

Սա ի՞նչ երկիր է, այստեղ ամեն ինչ տարօրինակ է:

10. Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը.
Հողից վերև՝
Փոքրիկ արև,
Վրան՝ հազար
Սերմ ու տերև:
Արևածաղիկ

11. Ո՞րն է տրված նախադասության ենթական:
Զարմանքից Ջովանինոյի բերանը բաց մնաց:
ենթակա

Ջովանինո

12. Ինչպիսի՞ երկրում էր հայտնվել Ջովանինոն:
Այնպիսի երկրում, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար։

13.Ի՞նչ տուգանք նշանակեց պարեկը: Նմանատիպ մի տուգանք էլ դու մտածի՛ր:
Ապտակել պարեկին։

Պարեկն իր փոխարեն 10 անգամ ձգումներ կատարի։

14. Ինչո՞ւ էր ստիպված Ջովանինոն լքել այդ երկիրը.
ա/որովհետև վճարել էր տուգանքը
բ/որովհետև պարեկը արդարացի էր
գ/որովհետև խախտեց այդ երկրի օրենքը
դ/որովհետև միամիտ էր

15. Կուզեի՞ր Ջովանինոյին հետ գնալ այդ երկիր:

Այո, քանի որ կսովորեր իր արարքների համար պատասխանատու լինել։